W tym artykule przeczytasz:
czym wyróżnia się pierwsza w historii lalka Barbie w spektrum autyzmu,
dlaczego projekt powstał we współpracy z osobami autystycznymi i organizacją ASAN,
jak Mattel od lat redefiniuje pojęcie inkluzywności w świecie Barbie,
jakie detale i akcesoria sprawiają, iż ta lalka odpowiada na realne potrzeby sensoryczne,
dlaczego Ewa Grzelakowska-Kostoglu (Red Lipstick Monster) została ambasadorką projektu,
jak społeczność i eksperci zareagowali na premierę Barbie w spektrum autyzmu,
dlaczego ta lalka to coś więcej niż zabawka i jaki ma potencjał edukacyjny.
Polecamy również: Producent Barbie ogłasza niespodziewaną współpracę. Sztuczna inteligencja wkracza do gry
Pierwsza w historii lalka Barbie w spektrum autyzmu – przełomowy moment
To pierwsza w historii Barbie w spektrum autyzmu. Lalka powstała we współpracy z Autistic Self Advocacy Network – organizacją prowadzoną przez osoby ze spektrum autyzmu i działającą na rzecz ich praw. Proces projektowy trwał ponad 1,5 roku i od początku opierał się na jednym założeniu: nie upraszczać, nie stereotypizować, nie „tłumaczyć” autyzmu, ale pokazać go jako jedną z wielu ludzkich perspektyw.
Nowa bohaterka zasiliła linię Barbie Fashionistas. Kolekcja – za sprawą ponad 170 lalek – od lat udowadnia, iż różnorodność nie jest trendem sezonu, ale stałym elementem współczesnej popkultury. Lalkę trafiła do sprzedaży od 12 stycznia.
fot. Instagram @barbie
Mattel i inkluzywność – Barbie, która odzwierciedla świat
Barbie dawno przestała być stereotypową blondynką z różowym kabrioletem. W ostatnich latach Mattel wprowadził m.in. lalki:
z zespołem Downa,
z cukrzycą typu 1 (z pompą insulinową),
niewidome,
poruszające się na wózku,
z protezami kończyn.
Barbie w spektrum autyzmu jest kolejnym, ale wyjątkowo ważnym elementem tej układanki – bo reprezentuje doświadczenie, które często bywa niewidzialne.
fot. materiały prasowe Mattel
Sprawdź też: Wyjątkowa Barbie trafiła do sprzedaży. Lalka walczy z przewlekłą chorobą
Design, który nie jest przypadkowy
W tej Barbie nic nie jest „na pokaz”. Każdy detal lalki w spektrum autyzmu został zaprojektowany z myślą o realnych potrzebach sensorycznych i komunikacyjnych osób z ASD. To:
ruchome nadgarstki i łokcie umożliwiające stimming – naturalny sposób regulowania emocji,
spojrzenie skierowane lekko w bok, które subtelnie odnosi się do unikania kontaktu wzrokowego,
słuchawki wygłuszające chroniące przed nadmiarem bodźców,
fidget spinner działający antystresowo,
tablet z aplikacją AAC, który symbolizuje alternatywną komunikację,
luźna fioletowa sukienka i płaskie buty minimalizujące dyskomfort sensoryczny.
fot. Instagram @barbie fot. Instagram @barbie
Red Lipstick Monster twarzą zmiany: „Ta Barbie nie jest stereotypowa”
Polską ambasadorką pierwszej w historii lalki Barbie w spektrum autyzmu została Ewa Grzelakowska-Kostoglu, znana w internecie jako Red Lipstick Monster. Influencerka od lat porusza w swoich kanałach tematy zdrowia psychicznego, samoakceptacji i neuroróżnorodności. Jej zaangażowanie w projekt ma również osobisty wymiar – kilka lat temu otrzymała diagnozę autyzmu i ADHD, co, jak sama podkreśla, znacząco wpłynęło na jej życie i sposób postrzegania siebie.
„Myślę, iż reprezentacja ma ogromne znaczenie. Kiedy widzimy – nie tylko jako dzieci, ale także jako dorośli – w kulturze i przedmiotach, którymi się otaczamy, osoby do nas podobne, po prostu czujemy się ze sobą lepiej. To bardzo wpływa na samoocenę, szczególnie u młodych osób”
– mówi Ewa Grzelakowska-Kostoglu, cytowana przez PAP.
Grzelakowska-Kostoglu podkreśla także, iż nowa lalka przełamuje uproszczone wyobrażenia o autyzmie:
„Ta Barbie nie jest stereotypowa – bo nie ma jednego wyglądu autyzmu”.
fot. Instagram @redlipstickmonster
Jak świat zareagował na lalkę Barbie w spektrum autyzmu?
Reakcje są w większości entuzjastyczne. Osoby w spektrum mówią o poczuciu bycia zauważonym, rodzice – o narzędziu do rozmowy z dziećmi, a eksperci podkreślają edukacyjny potencjał zabawki. Lalka Barbie w spektrum autyzmu ma szansę stać się punktem wyjścia do dyskusji o empatii, akceptacji i normalizacji różnic. Oto przykładowe komentarze, które pojawiły się w sieci:
„Czuję się, jakbym została zauważona w sposób, w jaki nigdy nie byłam postrzegana jako dziecko. Taka reprezentacja zmieniłaby całe moje dzieciństwo. Dziękuję za stworzenie lalki w spektrum autyzmu, która jest radosna, wrażliwa na bodźce sensoryczne i wykonana z taką dbałością. Kocham ją i kocham siebie trochę bardziej… Moje wewnętrzne dziecko płacze!”
„Dosłownie płaczę. Jako dziecko krzyczę ze szczęścia! Zwykle nie kupuję lalek z linii Fashionistas, ale tej nie mogę się powstrzymać, żeby nie kupić ich mnóstwa! Czuję się taka dostrzeżona!”
„Uwielbiam to! Reprezentacja jest tak ważna! Dziękuję, iż inkluzywność jest dla Was priorytetem!”
Oczywiście pojawiają się też pytania o granice reprezentacji, ale choćby krytyczne głosy przyznają jedno: to istotny krok w dobrą stronę.
Dlaczego ta Barbie ma znaczenie?
Według badań prowadzonych przez Mattel we współpracy z Uniwersytetem w Cardiff zabawa lalkami wspiera rozwój empatii i kompetencji społecznych. W tym kontekście Barbie w spektrum autyzmu przestaje być tylko zabawką – staje się narzędziem zmiany narracji.
Bo reprezentacja – szczególnie ta mądra i autentyczna – ma realny wpływ na to, jak budujemy poczucie własnej wartości. Już od najmłodszych lat.
fot. Instagram @barbie
Może Cię zainteresować: Barbie jak dzieło sztuki? Uwielbiam współpracę firmy Mattel i Musuem of Modern Art w Nowym Jorku
Pytania i odpowiedzi
Czym jest Barbie w spektrum autyzmu?
To pierwsza w historii lalka Barbie zaprojektowana tak, by reprezentować osoby w spektrum autyzmu – z uwzględnieniem potrzeb sensorycznych, komunikacyjnych i codziennych doświadczeń.
Dlaczego Mattel stworzył Barbie w spektrum autyzmu?
Celem projektu było zwiększenie reprezentacji i pokazanie neuroróżnorodności jako naturalnej części społeczeństwa. Lalka powstała we współpracy z osobami autystycznymi, by uniknąć stereotypów.
Jakie akcesoria ma nowa lalka Barbie?
W zestawie znajdują się m.in. słuchawki wygłuszające, fidget spinner, tablet z aplikacją AAC oraz ubrania zaprojektowane z myślą o komforcie sensorycznym.
Dlaczego reprezentacja w zabawkach ma znaczenie?
Reprezentacja pomaga dzieciom i dorosłym poczuć się zauważonymi, wzmacnia samoocenę i uczy empatii – szczególnie wtedy, gdy różnorodność pokazywana jest w codziennych przedmiotach, takich jak zabawki.
Zdjęcie główne: Instagram @barbie
