Zapraszamy do śledzenia transmisji na żywo: w TVP2, na YouTube „Polityki” (niżej) i Facebooku. Tekst aktualizujemy (pod materiałem wideo).
Paszporty POLITYKI: trwa gala rozdania
– Lubimy, kiedy wszystko jest na swoim miejscu – mówił ze sceny szef TVP Tomasz Sygut. Paszporty POLITYKI wróciły do Telewizji Polskiej po dziesięciu latach przerwy. O oprawę muzyczną zadbał dziś wieczorem zespół Hoshii z Kubą Więckiem (laureat Paszportów w 2024 r.), na otwarcie zaśpiewała z nimi Daria ze Śląska (nominowana do Paszportów w ubiegłym roku).
Galę prowadzą Gabi Drzewiecka (TVP) i Bartek Chaciński, zastępca redaktora naczelnego „Polityki” i szef działu kultury. Jak przypomniał, pomysłodawcą nagrody był Zdzisław Pietrasik, wieloletni szef działu kultury w naszym tygodniku, wybitny publicysta. Tak definiował zwycięzców Paszportów: „To ludzie, którzy już dużo dobrego zrobili, ale mogą zrobić więcej w dającej się przewidzieć przyszłości”.
– Zawsze w takich sytuacjach sobie myślę, iż jeżeli dostanę nagrodę, to fajnie, ale jeżeli nie dostanę, to też fajnie, bo nie będę musiała mówić ze sceny – powiedziała Emi Buchwald, laureatka pierwszego przyznanego dziś Paszportu – w kategorii Film. – Ale rozumiem tę decyzję (to wywołało wesołość na widowni – red.), ponieważ mój paszport kończy ważność w przyszłym tygodniu. Reżyserka podziękowała całej ekipie pracującej przy filmie „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej” i Maciejowi Buchwaldowi (również nominowanemu, prywatnie mężowi).
W kategorii Muzyka poważna nagrody wręczyli Dorota Szwarcman i Witold Literacki, wiceprezes Orlen SA. Spośród trojga nominowanych: Yehudy Prokopowicza, pianisty i jednego z najmłodszych Polaków na tegorocznym Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim, śpiewaczki Natalii Rubiś i kompozytorki Aleksandry Słyż, jury Paszportem POLITYKI nagrodziło tę ostatnią – za pokazanie, jak blisko jest od kompozycji do reżyserii dźwięku.
– Chciałam zwrócić uwagę, iż tylko jedna osoba jest wyciągana na scenę jako twarz projektu – powiedziała Katarzyna Minkowska, laureatka Paszportu w kategorii Scena. – A kiedy tu jestem, kończy się jeden mój spektakl – pozdrawiam ekipę „Mojego roku relaksu i odpoczynku” w Teatrze Dramatycznym. I spektaklu „Sceny z życia małżeńskiego”, który jest właśnie grany na deskach Narodowego Starego Teatru.
W kategorii Kultura cyfrowa jury nominowało producentów gier komputerowych 11 bit studios i Questline oraz Centrum Archiwistyki Społecznej. Paszport POLITYKI wręczyli Edwin Bendyk i Beata Stelmach, prezes zarządu Totalizatora Sportowego. – Przyznajemy Paszporty POLITYKI wciąż ludziom, jesteśmy przekonani, iż systemy technologiczne jeszcze długo nie zastąpią człowieka w tej najbardziej ludzkiej z kompetencji: zdolności tworzenia – mówił Edwin Bendyk. A Beata Stelmach ogłosiła, iż Paszport otrzymał w tej edycji Tomasz Kisielewicz z 11 bit studios.
Ant Łakomsk, laureatka Paszportów w kategorii Sztuki wizualne, mówiła wzruszona: – Wydawało mi się, iż ta nominacja to taki głupi żart. Po znalezieniu pięciozłotówki na korytarzu tutaj myślałam, iż na tym się skończy.
W kategorii Książka nominowano Stanisława Łubieńskiego, autora „Drugiego życia Czarnego Kota”, Pawła Rzewuskiego – autora „Krzywdy”, i Ishbel Szatrawską, autorkę „Wyroku”. Nominowanych przedstawiła Justyna Sobolewska, a nagrodę wręczył laureat zeszłorocznej edycji Jul Łyskawa. „Za znakomitą literacko opowieść o wędrówkach w czasie i przestrzeni, za przygodową i poruszającą historię o spotkaniach i pożegnaniach, ale przede wszystkim o trwaniu tego, co jest wokół nas” – zwyciężył Stanisław Łubieński.
– To sygnał, iż to, co robimy intuicyjnie i po swojemu, jest doceniane szerzej – powiedziała Nika Jurczuk z duetu Sw@da x Niczos, nagrodzonego Paszportem w kategorii Muzyka popularna. – Ponad 100 tys. utworów dziennie wpada na streamingi, więc szukamy zaczepienia – dodał Wiktor Szczygieł. – Po raz kolejny się okazuje, iż to są korzenie. Obawiamy się, iż jeżeli sami nie będziemy opowiadać Podlasia, to ktoś może zrobić za nas.
Nagrodę czytelników wręczył redaktor naczelny Jerzy Baczyński – Waszą decyzją ten szczególny Paszport otrzymał Yehuda Prokopowicz. – Jeśli miałbym powiedzieć, co w życiu cenię najbardziej, powiedziałbym, iż ludzi – oznajmił ze sceny.
Paszporty POLITYKI 2025: wszystkie nominacje
Niżej przedstawiamy wszystkich nominowanych do Paszportów POLITYKI za osiągnięcia 2025 r. Listy pomogli ułożyć przedstawiciele polskiej krytyki, wybitni znawcy swoich dyscyplin. Laureatki i laureatów wyłania w drugim etapie kapituła „Polityki”.
Film: Emi Buchwald, Kordian Kądziela, Eryk Kulm
Scena: Mikita Iłyńczyk, Katarzyna Minkowska, Ramona Nagabczyńska
Sztuki wizualne: Agata Ingarden, Ant Łakomsk, Patryk Różycki
Książka: Stanisław Łubieński, Paweł Rzewuski, Ishbel Szatrawska
Muzyka poważna: Yehuda Prokopowicz, Natalia Rubiś, Aleksandra Słyż
Muzyka popularna: Marcel Baliński, Sw@da x Niczos, WaluśKraksaKryzys
Kultura cyfrowa: 11 bit studios, Centrum Archiwistyki Społecznej, Questline
Paszporty POLITYKI: nasza idea
Paszporty POLITYKI to jedna z najważniejszych nagród kulturalnych w Polsce, przyznana po raz pierwszy w 1993 r. Ich inicjatorem był Zdzisław Pietrasik, wybitny dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy i teatralny, wieloletni szef działu kultury w „Polityce”. Idea nowej nagrody była prosta: „nieuleganie modom i środowiskowym naciskom, uważne wysupływanie najbardziej wartościowych dokonań, ale i z przekonaniem, iż młoda kultura jest dobrem, które należy wspierać i promować”. Autor pomysłu zaprosił do współpracy całe środowisko krytyki polskiej sztuki. Zaproponował także dwuetapowy wybór wyróżniających się artystów i kategorie, do których byli zgłaszani nominowani.
Przez ćwierć wieku wprowadzono kilka zmian proceduralnych i dostosowano nazwy kategorii do nowych, dynamicznie rozwijających się kierunków i trendów w sztuce. Dawna „plastyka” to już sztuki wizualne (2003), „rock-pop-estrada” to dziś „muzyka popularna” i osobno „muzyka poważna” (2006). Powołano też kategorię kultura cyfrowa (2016), obejmującą wszelkie formy kultury, których wyjściową formą jest kod programowania, ze szczególnym uwzględnieniem gier wideo, aplikacji, różnorodnych form internetowych, VR i filmów interaktywnych. Od 2002 r. wręczany jest tytuł Kreatora Kultury – nagroda niepodlegająca nominacjom, przyznawana wybitnym osobistościom, których praca miała wpływ na rozwój i popularyzację polskiej kultury.