Andrzej Munk to zdecydowanie jeden z najważniejszych polskich twórców filmowych w historii. Reżyser wyprzedził swoją epokę, a jego produkcje przez cały czas są zaskakująco aktualne. W swoim filmach odważył się pokazać, iż historia nie jest prostą opowieścią o bohaterach i zdrajcach, a człowiek nie zawsze postępuje zgodnie z własnymi ideałami. Jednak co wiemy o samym Andrzeju Munku?
Pasażer Andrzej Munk to wyjątkowy dokument w reżyserii Michała Bielawskiego. Opowieść o legendarnym reżyserze prowadzona jest przez zlepek wypowiedzi jego przyjaciół, rodziny czy współpracowników. Przeplatane jest to listami reżysera zaadresowanymi do żony. Dzięki temu poznajemy historię Andrzeja Munka z różnych perspektyw, bez uciążliwego narratora, prowadzącego widza za rączkę. Wypowiedzi i listy są dobrze zmontowane, tworząc spójny ciąg fabularny i skupiając się na największych punktach zwrotnych w życiu artysty. Na ekranie pojawiają się również nagrania archiwalne oraz fragmenty filmów Andrzeja Munka.
Zobacz również: Lalka – recenzja filmu. Tragiczny idealizm
W temacie doboru gości Michał Bielawski stanął na wysokości zadania. W filmie pojawiły się rozmowy z Anną Dyrką-Brzozowską, asystentką Andrzeja Munka przy Pasażerce, dziennikarką Barbarą Hollender – córką Wilhelma Hollendra, producenta filmów głównego bohatera oraz studiującymi pod jego okiem w Szkole Filmowej w Łodzi: Romanem Polańskim, Krzysztofem Zanussim, Stefanem Szlachtyczem i Wojciechem Solarzem. Współtwórcą scenariusza został z kolei filmoznawca Marek Hendrykowski, który również pojawia się przed kamerą. To naprawdę wyśmienite grono i słuchając ich historii oraz anegdot na temat Andrzeja Munka, stał się on dla mnie dużo bardziej ludzki.
Na potrzeby produkcji filmu Pasażer Andrzej Munk Michał Bielawski dotarł do wielu nieznanych wcześniej materiałów filmowych. Pełen research trwał trzy lata, ale opłaciło się. W filmie możemy zobaczyć, nieznaną wcześniej, rozmowę Andrzeja Munka z francuską dziennikarką Yvonne Baby, fragmenty wywiadu z brytyjskim reżyserem Lindsayem Andersonem czy materiały z Polskiego Radia z zarejestrowanym głosem Andrzeja Munka. Ponadto Michałowi Bielawskiemu udało się odnaleźć dużą liczbę zdjęć i fotosów w archiwach Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, Fototece, Muzeum Kinematografii i Polskiej Agencji Prasowej. Niektóre z nich nie były wcześniej prezentowane.
Andrzeja Munka znałam wcześniej głównie przez pryzmat jego twórczości. Tym bardziej zainteresowały mnie wspomnienia o reżyserze, które znalazły się w filmie. Michał Bielawski zadbał o to, aby produkcja nie była zbyt tkliwa. Jest wręcz przeciwnie. Pasażer Andrzej Munk tętni życiem, a przedstawienie tytułowego bohatera jest wyważone. Poznajemy go zarówno od strony prywatnej, jak i zawodowej, które często się krzyżują. Jest pokazy jako osoba towarzyska, niezwykle kreatywna oraz w ciągłym ruchu. Z opowieści snutych przez zaproszonych gości tworzy się obraz nie tylko fenomenalnego artysty, ale też tak po ludzku fajnego faceta, którego nie sposób było nie polubić.
Kadr z filmu Pasażer Andrzej MunkNajmocniejszym punktem filmu Pasażer Andrzej Munk jest odczuwalna miłość zarówno do twórczości, jak i samej postaci reżysera. Nie da się nie zauważyć ciepłego tonu w jakim wypowiadają się osoby postawione przed kamerą. Owszem, można by się spierać czy produkcja nie jest tylko pomnikiem/laurką, ale z mojej perspektywy to świetny film dla osób, które nie miały wcześniej styczności z legendarnym reżyserem albo właśnie rozpoczynają swoją przygodę z jego dziełami. Poza tym to idealny materiał dla zapalonych filmoznawców czy fanów twórczności Andrzeja Munka.
Pasażer Andrzej Munk to świeże spojrzenie na sylwetkę reżysera. Dokument ogląda się naprawdę dobrze, opowieści i anegdotki są interesujące oraz angażujące. To też solidna pigułka biograficzna, ale w lekkiej i przystępnej formie. Osobiście nabrałam ochoty, żeby jeszcze raz obejrzeć Zezowate szczęście, które wyjątkowo lubię, a może przy okazji zrobić sobie maraton filmów Andrzeja Munka?
Fot. główna: kadr z filmu Pasażer Andrzej Munk
