Twórczość hiszpańskiej artystki Anny Moreno bada w jaki sposób architektura może funkcjonować jako narzędzie konstruowania upragnionych wizji przyszłości. Interesują ją momenty zderzenia planów i aspiracji z realiami codziennej rzeczywistości. Artystkę szczególnie fascynuje dziedzictwo architekta Ricardo Bofilla, którego projekty z lat 60. i 70. postrzega jako uosabiające sprzeczności schyłkowego okresu modernizmu – przez cały czas zakorzenione w marzeniach o społecznej zmianie, ale już sygnalizujące zmianę paradygmatu i wskazujące na kres utopijnego myślenia.
W filmie krótkometrażowym The Terminal Beach, współreżyserowanym z Bernardo Zanottą, Moreno dokumentuje historię osady Méchraâ Houari Boumédienne, zaprojektowanej w 1979 roku przez Bofilla na algierskiej Saharze na zlecenie ówczesnego prezydenta kraju Houariego Boumédienne’a. Realizacja ta powstała w utopijnym okresie twórczości architekta, kiedy jego pracownia Ricardo Bofill Taller de Arquitectura (RBTA) funkcjonowała jako interdyscyplinarny kolektyw architektów, poetów i malarzy. Jednak sam kompleks nigdy nie został ukończony, a wszelkie ślady i dokumenty archiwalne po nim zaginęły. Moreno przypadkiem natrafiła w internecie na kilka zdjęć budowli i postanowiła wyruszyć na Saharę, by przekonać się czy osada rzeczywiście istnieje i czy jest zamieszkana. Przyjmujący postać detektywistycznego filmu drogi The Terminal Beach ujawnia napięcie między utopijnymi aspiracjami epoki modernizmu oraz problematycznym dziedzictwem europejskich projektów kolonialnych. Centralnym wątkiem staje się tutaj sam pustynny krajobraz Algierii, a Moreno subtelnie krytykuje jego zawłaszczanie jako przestrzeni przeznaczonej do kolonizacji, eksploatacji zasobów lub poligonu doświadczalnego dla europejskich architektów i ich oderwanych od lokalnego kontekstu realizacji.
Anna Moreno, The Third Twist
MACBA, Plaça dels Àngels 1, Barcelona
kadr z filmu The Terminal Beach, 2024-2025, dzięki uprzejmości Anny Moreno i Bernardo Zanotty.
kadr z filmu The Terminal Beach, 2024-2025, dzięki uprzejmości Anny Moreno i Bernardo Zanotty.
widok wystawy Anny Moreno The Third Twist, 2026, fot. Miquel Coll
