Najlepsze filmy roku według redakcji Filmwebu

O tym, co robi kot w pustym mieszkaniu, wiemy z wiersza Wisławy Szymborskiej. Ale co robiłby w pustym (czyt. pozbawionym człowieka) świecie? Na to pytanie odpowiada Gints Zilbalodis. W jego "Flow" śledzimy losy bezimiennego czarnego kota, który nieoczekiwanie musi stawić czoła kataklizmowi o biblijnych proporcjach. Aby ratować skórę, puchaty indywidualista uczy się współpracy z innymi zwierzętami. Co ciekawe, oscarowy czarny koń (nagroda w kategorii najlepszy długometrażowy film animowany) w całości został zrealizowany dzięki darmowego programu. jeżeli więc macie ochotę spróbować swoich sił w wyścigu po statuetkę Amerykańskiej Akademii Filmowej – droga wolna.

Mało jest rzeczy, które potrafią zniechęcić widza tak jak opisowa zbitka "niezależny debiut na istotny społecznie temat" i być może właśnie dlatego reżyserująca "Sorry, Baby" Eva Victor postanowiła każdy z tych elementów ukryć gdzieś głęboko na drugim planie swojego filmu. Na pierwszy wybija się jej bohaterka – ciepła, uważna i przekonująco naturalna w budowaniu relacji z codzienną rzeczywistością. To właśnie ta zwykłość staje się materią dzieła reżyserki: naraz obiektem zainteresowania i jedynym językiem do opowiadania o rzeczach istotnych. Victor – sama grająca także główną rolę – stawia swoją protagonistkę naprzeciw traumatyzującego wydarzenia, ale zamiast krzywdy interesuje ją wyłącznie proces stopniowego wygrzebywania się z bólu: powoli powracająca chęć do spotkania przyjaciół, poprawiający się smak jedzenia, wzrastająca motywacja, by na nowo trzymać się rytmu własnego życia. W ten właśnie sposób toczy walkę, którą kino tak rzadko jest zainteresowane; niespektakularną, cichą, zapętlającą się walkę o odzyskanie samej siebie.

"Dziewczyna z igłą" to jeden z tych filmów, do których nie chce się wracać. Po pierwszym seansie głowa i serce czują się bowiem tak, jakby zderzyły się z 16-kołową ciężarówką. Jak pisaliśmy w naszej relacji z Cannes: choć akcja szwedzko-polsko-duńskiej kooprodukcji rozgrywa się w świecie sprzed nazistowskiej okupacji, jest to świat moralnie zdegenerowany, w którym śmierć zbiera żniwo za dnia i w nocy. Nie ma w nim miejsca na walkę dobra ze złem. Jest tylko zło we wszystkich odcieniach. W "Dziewczynie z igłą", inspirowana jedną z najgłośniejszych tragedii XX-wiecznej Danii, potworność kopenhaskiej rzeczywistości rozciąga się przed nami niczym malarska panorama. Gdy widzi się przemoc, instynkt nakazuje odwrócić wzrok. Ludzie poszukują rozrywki, odnajdując eskapizm w cyrku czy ciemnej sali kinowej. Reżyser Magnus Von Horn, wraz ze współtworzącą scenariusz Line Langebek Knudsen, zaprasza na mistrzowski kurs filmowej narracji. Jego film zaskakuje intertekstualnością, przemyślaną koncepcją wizualną oraz niespodziewanymi zwrotami akcji. Coś, co zapowiada się na romantyczną historię miłosną, może w mgnieniu oka przerodzić się w wywołującą dreszcze makabreskę. Czym może być tytułowa igła? Narzędziem szwaczki, pozwalającym jej zarobić na chleb? Bronią, której użyje, by ocalić życie? Przyrządem chirurgicznym, gdy zdesperowana zdecyduje się usunąć ciążę? Z pewnością nie jest czarodziejską różdżką, za sprawą której świat stanie się lepszym miejscem. Hipnotyzująca "Dziewczyna z igłą" to nie tylko prowokujące do refleksji i skręcające wnętrzności gatunkowe arcydzieło. To również przerażające świadectwo historii, o której nie wolno nam zapominać.

Choć w eschatologicznej tradycji islamu "Sirat" to most łączący miejsce Sądu Ostatecznego z Rajem, dla wielu tegorocznych widzów okazał się raczej kładką pomiędzy arthousem a kinowym mainstreamem. Nareszcie, chciałoby się zakrzyknąć, bo ci, którzy od dłuższego czasu obserwowali twórczość wychowanego przez slow cinema Olivera Laxe, w najśmielszych snach nie wymarzyli sobie pewnie podobnego projektu w jego portfolio. Alegoryczna opowieść o stracie konstytuującej istnienie zostaje tu opowiedziana dźwiękiem soundsytemowych głośników: ich świętym basem i siłą rave’owego rezonowania. Efektem okazuje się jeden z najbardziej eklektycznych setów współczesnego kina – trochę melanż na saharyjskiej pustyni, trochę Dante w podróży przez zaświaty, trochę "Mad Max: Na drodze gniewu" wyreżyserowany ręką, powiedzmy, Michelangelo Antonioniego. Wymykający się prostym kategoriom "Sirat" pozostaje dowodem witalności europejskiej sztuki filmowej i jej niesłabnącej woli do prowokowania nieoczywistych pytań, także tych najwyższej wagi.

Elegancka szpiegowska łamigłówka czy wieloznaczna historia o współczesnej miłości? Rzut oka na nazwisko reżysera wystarczy, by wiedzieć, iż nie trzeba będzie tych przestrzeni traktować jako alternatyw. Steven Soderbergh, jeden z najbardziej żywotnych twórców Hollywoodu, prędzej bowiem odłoży kamerę, niż przestanie eksperymentować z materią gatunkową, a tegoroczni "Szpiedzy" stają się tego kolejnym jaskrawym przykładem. Rozegrana w nowoczesnych przestrzeniach Londynu opowieść o krecie wykopującym tajemnice brytyjskiego wywiadu staje się dla reżysera pretekstem do przyglądania się niuansom dzisiejszych międzyludzkich dynamik. Rzeczywistość Soderbergha to nie tyle arena kultu pracy, co całkowitego zespolenia z zawodem, w kontekście którego budowane i rozwijane są wszystkie kolejne relacje. Pytanie o siłę i znaczenie miłości w tak chłodnym, sprofesjonalizowanym świecie mogłoby może zabrzmieć trochę naiwnie. Na całe szczęście, poza niesamowitym talentem do poszukiwania nowych form, Soderbergh ma także prawdziwie wrażliwe serce i to właśnie ono wyznacza sensy jego najnowszej, dystyngowanej historii.

Rungano Nyoni pokazuje, jak kilka potrzeba, by stworzyć film, który zostanie z widzami jeszcze wiele miesięcy po jego obejrzeniu. "Jak zostałam perliczką" to kino skromne, opowiadając pozornie prostą historię. Na swoim najbardziej podstawowym poziomie jest to dramat rodzinny, dla którego punktem wyjścia jest ciało znalezione na drodze. Obserwując małą społeczność szykującą się do pogrzebu reżyserka kreśli głęboko ludzki pejzaż zależności, tajemnic, traum i społecznych zobowiązań, które z jednej strony powstrzymują rodzinę przed rozpadem, a z drugiej strony odmawiają jej członkom głosu do wyrażania bólu. Nyoni tworzy przejmującą opowieść zakorzenioną w afrykańskiej specyfice, a jednak absolutnie uniwersalną, która poruszy każdego widza. jeżeli jest to jeden z tych filmów, których dotąd nie mieliście okazji obejrzeć, z całego serca zachęcamy Was do nadrobienia zaległości. Na pewno nie będziecie żałować.

Brady Corbet długo kazał czekać na swój nowy film (premiera "Vox Lux" miała miejsce w 2018 roku). Gdy w końcu "The Brutalist" zadebiutował na festiwalu w Wenecji, adekwatnie od razu wiedzieliśmy, iż z listy najbardziej oczekiwanych filmów roku (a adekwatnie lat, bo umieściliśmy go w zestawieniach na 2024 i 2025 rok) trafi do rankingu najlepszych. Monumentalne, 3,5-godzinne dzieło to bowiem nie tylko opowieść o amerykańskim śnie, ale też kronika powojennych przemian społecznych i analiza relacji między sztuką a władzą. I tak na początku 2025 roku wszyscy wysyłaliśmy sobie zdjęcia z kina. "Na »Brutaliście«, a gdzie?", pisaliśmy pod postami przedstawiającymi fotki ekranu z zegarem odliczającym czas do końca intermission.

"Zniknięcia" sprawiają wrażenie dzieła stworzonego wspólnie przez Stephena Kinga i Quentina Tarantino. To jednocześnie horror, czarna komedia i dramat psychologiczny portretujący małomiasteczkową społeczność naznaczoną traumą. Misternie skonstruowana, wielowątkowa intryga nieustannie zaskakuje kolejnymi zwrotami akcji, prowadząc widza przez pełne spektrum emocji: od grozy i rozbawienia po ekscytujący, katartyczny finał. Jak pisaliśmy w naszej recenzji, reżyser Zach Cregger pokazuje nam postacie oczami innych postaci, a potem obraca kamerę i zamienia bohaterów miejscami. Każdy kreuje tu jakieś pozory, gra jakąś rolę i ma jakieś własne demony oraz tajemnice. Alkoholizm, przemoc domowa, żałoba, depresja – można by długo wyliczać. "Zniknięcia" stawiają pytanie dotyczące empatii: na ile jesteśmy w stanie zobaczyć, z czym zmagają się nasi sąsiedzi, uczniowie, rodzice, mijani na ulicy przechodnie? Rozrywkowe kino grozy ostatecznie okazuje się więc piękną lekcją współczucia.

Na każdy film Paula Thomasa Andersona czekamy jak na Gwizdkę. W tym roku prezent dostaliśmy już pod koniec września, kiedy to na ekrany kin trafiła "Jedna bitwa po drugiej" – luźna adaptacja "Vineland" Thomasa Pynchona. Jak pisał w swojej recenzji Jakub Popielecki: Anderson podkłada Ameryce pod nos krzywe zwierciadło. Wszystko, co jest tu karykaturalnie przeinaczone i podkręcone, przeinaczono i podkręcono tylko po to, by wyraźniej zobaczyć przykrą rzeczywistość sprzed lustra. Efekt to chyba najbardziej poważna-niepoważna wypowiedź w karierze reżysera. Tragikomedia na miarę tragikomicznych czasów. Do tego wspaniali w swoich rolach Leonardo DiCaprio, Benicio del Toro i Sean Penn oraz – last but not least – młodziutka Chase Infiniti. Parafrazując tytuł: jedno arcydzieło po drugim.

W wywiadach bracia Philippou sprawiają wrażenie pociesznych psotników, którzy całe boże dnie spędzają na wymyślaniu absurdalnych żartów. Pochodzący z Australii bliźniacy nie kręcą jednak komedii ale duszne, depresyjne horrory. Dwa lata temu ich debiutanckie "Mów do mnie" wylądowało na 9. miejscu naszego redakcyjnego rankingu najlepszych filmów 2023 roku. W tym sezonie Philippou dotarli na sam szczyt, pokonując takich zawodników wagi ciężkiej jak Paul Thomas Anderson i Brady Corbet. "Oddaj ją" to w równym stopniu doskonałe warsztatowo kino grozy jak i przeraźliwie smutna psychodrama o żałobie, samotności i nieprzepracowanych traumach. Film, który oblepia cię niczym gęsta, brunatna maź i wchodzi głęboko pod skórę. W idealnym świecie odtwórczyni głównej roli Sally Hawkins zgarnęłaby wszystkie najważniejsze nagrody aktorskie. Nigdy nie widzieliśmy jej w lepszej formie.