Muzyczny Południk Luterański, z rockiem, grzybami i bulami w tle

Zdjęcie: fot. Materiały organizatora, na zdj. Ceremonial Bras Quintet

Małgorzata Leśniak: Chciałabym zacząć naszą rozmowę od początku. Jak narodził się pomysł?

Tomasz Wola: jeżeli mamy mówić o początku, to początkiem będzie wybudowanie 15 lat temu kościoła w Pile. Wierzę w to, iż nie jest sztuką postawienie kościoła jako budynku, sztuką jest zapełnienie go ludźmi. I nie chodzi jedynie o wymiar kultowy, ale też artystyczny i kulturalny.

I dlatego staramy się, by nasz kościół miał nie tylko przeznaczenie sakralne, ale również kulturalne i socjalne. A Południk Luterański jest jednym z muzycznych projektów, które nasza parafia prowadzi.

ML: Wiem, iż tych projektów jest więcej. Pamiętam nasze spotkanie kilka lat temu. Na pilskiej Wyspie był koncert i ksiądz nie tylko był na tym koncercie, ale też grał na scenie z jednym z zespołów. I tu wracam do pytania o korzenie, bo coś mi mówi, iż muzyczny kierunek działań wiąże się z prywatnymi pasjami.

TW: O tak, gram w zespole na gitarze basowej i muzyka jest istotną częścią mojego życia.

ML: Bo ktoś mógłby zapytać: dlaczego projekty muzyczne? Przecież działania kościoła mogłyby pójść w zupełnie innym kierunku poszukiwań artystycznych. Do wyboru mamy np. malarstwo albo teatr. A tu wyraźnie widać, iż projekty skupione są wokół muzyki. A pilska parafia skupia wokół tych projektów ludzi. Czy da się wyłapać tendencję wzrostową w kwestii liczby osób, które przychodzą na koncerty w ramach Południka Luterańskiego?

TW: Mieliśmy dwuletnią przerwę covidową, ale mamy stałych słuchaczy. Część to Pilanie, część przyjeżdża na niedzielne koncerty np. z Rogoźna czy Budzynia. A stałą grupą są uczestnicy pilskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Impreza wpisała się już na mapę imprez północnej Wielkopolski.

ML: A skąd wiedzą o koncertach ci, którzy przyjeżdżają np. z Rogoźna?

TW: My jesteśmy małą parafią ewangelicką, ale mamy ponad tysiąc obserwatorów na Facebooku. I to nie są tylko nasi parafianie, bo do naszej wspólnoty luterańskiej należy około stu osób. Nasz profil facebookowy obserwują więc też ludzie z zewnątrz i tak dowiadują się o organizowanych przez nas wydarzeniach. Nasze imprezy mają też patronów medialnych, więc korzystamy i z tej formy promocji i informowania o projektach.

ML: A są to różne projekty. Utkwiła mi w pamięci informacja, którą kiedyś słyszałam, będąca najlepszym dowodem na to, iż bardzo kreatywnie podchodzicie do szukania nowych propozycji dla Pilan. Organizujecie m.in. turnieje gry w bule.

TW: Tak, pokazaliśmy i zaproponowaliśmy Pilanom wciąż jeszcze mało u nas znaną grę petanka (fr. pétanque), czyli wspomniane bule.

ML: Wiem, iż organizowaliście też wypady na grzybobranie. Ta informacja też mi mignęła na Facebooku, a zapamiętałam, bo co roku mam ten sam problem. Nie mogę znaleźć chętnych na wyprawę na grzyby. Część znajomych boi się kleszczy, reszta, jeżeli wierzyć ich słowom, to daltoniści, niewidzący grzybów w lesie. A sama po lesie nie chodzę, bo choć bogowie oszczędzili mi daltonizmu, to w zamian obdarowali mnie absolutnym brakiem orientacji w terenie, więc jest ryzyko, iż z lasu wyszłabym w okolicy Suwałk. I dlatego ucieszyła mnie wieść, iż są ludzie, którzy skrzykują się na wspólne grzybobranie.

TW: O tak, to cykliczna akcja, choć w zeszłym roku zanotowaliśmy porażkę, bo w piętnaście osób znaleźliśmy jednego grzyba (śmiech). Ale przecież celem takiej wyprawy są nie tylko grzyby, ale i integracja, która jest dla nas bardzo ważna.

Zachęcam do obserwowania naszej strony, bo pewnie pod koniec września albo w październiku będziemy organizować grzybobranie. Imprezę zapowiadamy na naszej stronie na Facebooku jakieś trzy tygodnie wcześniej i robimy listę chętnych.

Może być oczywiście tak, iż pogoda pokrzyżuje nam plany, bo nie pada i grzybów jest jak na lekarstwo, ale jak już się umówimy, to jedziemy. Grzybów może nie być, ale wtedy zawsze zostaje nam wspólne ognisko, które kończy każdy wypad na grzyby.

ML: Na grzyby się zmówimy… A kiedy ruszają koncerty w ramach tegorocznej edycji Muzycznego Południka Luterańskiego?

TW: To będą cztery koncerty we wrześniowe niedziele:

Pierwszy odbędzie się 6 września, a gościć będziemy Ceremonial Bras Quintet z Poznania. Zagrają utwory z opery „Carmen” Georges’a Bizeta. Wszyscy młodzi członkowie zespołu są absolwentami Akademii Muzycznej w Poznaniu, a instrumentarium zapowiada się imponująco, bo usłyszymy trąbki, waltornię, tubę i puzon. Poznański kwintet gościł w Pile niedawno, bo w okresie Wielkiego Postu, i wtedy zagrali u nas „Requiem” Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Kolejny koncert przypadnie 13 września i tego dnia zaśpiewa dla nas światowej sławy sopranistka Joanna Klisowska. Artystka mieszka we Wrocławiu, ale koncertuje m.in. we Włoszech i w Niemczech. Akompaniować będzie jej grający na arcylutni Maciej Kończak. Repertuar, z jakim przyjadą do Piły, to będzie muzyka z przełomu włoskiego renesansu i baroku.

Na trzecią niedzielę września zaplanowaliśmy koncert Ensemble Inégalité. Zespół pochodzi z Bydgoszczy, a zagrają i zaśpiewają dla nas utwory instrumentalne i wokalno-instrumentalne z polskiego baroku i renesansu. Bydgoszczanie grali już wcześniej na Południku Muzycznym, bo byli u nas siedem lat temu. Wtedy przyjechali jako młodzi absolwenci Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a dziś są już wytrawnymi muzykami i w swoim dorobku mają dwie nagrane płyty.

Tegoroczny Południk zakończy elektroakustyczny koncert pilskiego zespołu The Podlashers.

ML: Mamy więc lokalny akcent.

TW: Tak, mamy taki plan, żeby w każdej edycji grali miejscowi wykonawcy, bo chcemy wspierać pilską scenę muzyczną.

ML: Czy nazwa The Podlashers to nawiązanie do nazwy pilskiego osiedla Podlasie?

TW: Tak! Bo to właśnie na Podlasiu zespół ma próby.

ML: Wiemy już, kiedy i kto wystąpi. Powiedzmy jeszcze, gdzie i o której.

TW: Koncerty będą się zaczynać o godzinie 12.00, a zapraszamy do ewangelickiego Kościoła św. Jana w Pile.

ML: Ciekawi mnie, jak wygląda wybieranie artystów. Jest jakiś klucz?

TW: Nie, po prostu szukam. I to szukam po całej Polsce, bo co roku mamy muzyków z różnych stron kraju. Jak wspomniałem, staram się też, żeby jeden projekt był lokalny, pilski. Słucham różnych artystów na YouTube i na Spotify, i szukam.

ML: A w jaki sposób ustalany jest repertuar? Czy jest on uzgadniany wcześniej?

TW: Nie, nie ma u nas cenzury muzycznej (śmiech). A mówiąc poważnie, na temat repertuaru rozmawiam z artystami na etapie wstępnych spotkań.

ML: Do kolejnego pytania muszę zrobić wstęp. Obserwując działania pilskiej parafii ewangelickiej – wspomniane bule, grzybobranie czy wreszcie Muzyczny Południk – pomyślałam, iż to może być dobry pomysł na działania w zakresie szeroko pojętej ewangelizacji. Jest tak?

TW: Ewangelizacja to jest głoszenie dobrej nowiny. Czy można głosić dobrą nowinę poprzez muzykę? Na pewno, ale nie trzeba od razu bombardować słowem Bożym.

Można natomiast tworzyć społeczność dobrych ludzi, szanujących siebie nawzajem i tolerujących siebie w swej różnorodności, no i kochających muzykę.

Nie wiem, czy słowo ewangelizacja jest dobre. Na pewno jest w naszych działaniach miejsce na integrację i tolerancję.

ML: Zostawmy więc ewangelizację. Na ile prawdziwe jest założenie, iż poprzez organizację wspomnianych wydarzeń Kościół ewangelicki w Pile liczy na rozbudowanie wspólnoty zgromadzonej wokół parafii?

TW: Przyznam, iż gdy zaczynałem pracę w Pile, to miałem w parafii 25 osób, dziś jest ponad sto. I, jak sądzę, jest to wynik różnych naszych działań. I Muzycznego Południka i gry w bule. Na pewno nie do przecenienia jest też rola naszego chóru, który śpiewa na bardzo wysokim poziomie. To kolejny muzyczny akcent naszej działalności.

ML: Czyli, parafrazując Galileusza, a jednak działa?

TW: Tak, muzyka działa. Ale dla mnie sukcesem jest już to, iż ktoś nie rzuci nam kamieniem w okno kościelne.

ML: ?

TW: O tak. Nas tu kiedyś uważano za Niemców. A był czas, gdy na kościołach ewangelickich rysowano swastyki, więc początki nie były łatwe.

ML: Więc prawdopodobnie planem było, a teraz sukcesem jest odczarowanie tych złych wspomnień.

TW: Tak, a Piła jest dziś jednym z nielicznych miast w Polsce, w którym jest Rondo Reformacji.

ML: Od muzyki zaczęliśmy, muzyczny projekt był okazją do naszego spotkania i muzycznym pytaniem zakończymy tę rozmowę. Jakiej muzyki ksiądz słucha? Nie w ramach poszukiwań artystów do kolejnych edycji Muzycznego Południka, a dla siebie.

TW: Oczywiście, jest miejsce w moim sercu na muzykę klasyczną. Na przykład dla Jana Sebastiana Bacha, który był luteraninem. Ale w moim życiu jest też rock, np. Red Hot Chilli Peppers.

A wychowałem się na Metallice i mam ich wszystkie płyty.

Ja po prostu kocham muzykę i myślę, iż poprzez muzykę można uczynić dużo dobra.