Maciej Siembieda: Jak zamienić śledztwo dziennikarskie w bestsellerowy kryminał? | Tygodnik Polityka

Justyna Sobolewska w najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o książkach” (tygodnik „Polityka”) rozmawia z pisarzem i wybitnym reporterem Maciejem Siembiedą. Nasz gość zaprasza do swojego świata czytelniczego i opowiada, jak przeszedł od dziennikarstwa śledczego w prasie PRL do tworzenia mistrzowskich powieści kryminalnych i sensacyjnych. Rozmowa staje się głęboką refleksją nad tym, jak kształtuje się czytelnictwo w Polsce, jak zagadki kryminalne i historyczne oraz dziennikarstwo śledcze stają się napędem dla wyobraźni oraz jaką rolę w pamięci czytelnika odgrywa literacki kapitał gromadzony od najwcześniejszych lat.

Ta podróż rozpoczyna się od wspomnień z ubogiego domu w Starachowicach, gdzie pierwsze baśnie i bajki polskie wydawane na miękkim papierze przypominały warstwy lazanii i były najcenniejszym prezentem. Wędrujemy przez emocjonujące obrazki nocnych kolejek przed Domem Książki po kultowego „Pana Samochodzika” Zbigniewa Nienackiego, młodzieńcze fascynacje klasykami, takimi jak Michaił Bułhakow czy Marcel Proust, aż po lektury kryminalne. Autor zdradza, iż zanim napisał własny bestseller, przeczytał 500 powieści kryminalnych i sensacyjnych, by rozmontować rzemiosło gatunku na części pierwsze. Siembieda udowadnia, iż każda przeczytana strona staje się wewnętrzną walutą, wpłacaną na konto wyobraźni, która po latach procentuje niezrównaną łatwością władania słowem.

W tym wywiadzie z pisarzem przyglądamy się także ewolucji, jaką przeszły współczesne dziennikarstwo, reportaż polski oraz powieści kryminalne. Odsuwając na bok surowy rygor depesz i cenzurę w PRL, przechodzimy do rozmów o mistrzowskiej sztuce budowania napięcia i uwikłania czytelnika w tajemnicę. Na naszej drodze stają literaccy patroni autora: Ryszard Kapuściński, który jako pierwszy dostrzegł powieściowy potencjał w jego tekstach śledczych, Bohumil Hrabal ze swoją genialną naturalnością oraz Tadeusz Konwicki. Mówimy też o współczesnej scenie literackiej, analizując kryminalne i fabularne rzemiosło, jakie reprezentują Zygmunt Miłoszewski, Jakub Żulczyk, Szczepan Twardoch i przedpremierowy recenzent Siembiedy Marcin Meller.

Rozmowa odsłania niezwykły warsztat autorski oparty na dziennikarskich śledztwach, tajemnicach historii i benedyktyńskim zbieraniu materiałów. Słuchamy o intymnym procesie, jakim jest pisanie piórem na brudno, o poetyckiej perwersji, jaką staje się redakcja tekstu, oraz o bezcennej pomocy, jaką niesie „Słownik synonimów” (Jerzy Bralczyk). Przechodząc przez kulisy powstawania powieści „Gołoborze”, noweli „Gustaw i gadająca Żaba” oraz zapowiadanej książki „Posusz”, schodzimy w najgłębszą tajemnicę rzemiosła: jak tworzyć wciągające intrygi kryminalne i szukać idealnego, wyważonego ostatniego zdania, które zostaje w sercu czytelnika na zawsze.

👀 Czego dowiesz się z odcinka:
1. Jak dziecięcy głód lektur, baśnie wydawane na woskowanym papierze i nocna wyprawa po „Pana Samochodzika” budują czytelniczą walutę, która po latach zwraca się w postaci łatwości pisania?
2. Czy Ryszard Kapuściński zachęcał reportera do porzucenia czystego dziennikarstwa na rzecz beletrystyki?
3. Na czym polega rytuał pisania piórem i jak redagować tekst we współpracy z Jerzym Bralczykiem?

⏱️ Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
04:00 - Kulisy pracy dziennikarza
07:25 - Pisanie w swoim tempie
14:49 - Skąd marzenie o pisaniu?
18:08 - Lekcja od Kapuścińskiego
24:57 - Lektury młodości
35:25 - Czytanie jako waluta i Konwicki
38:38 - Pisarze jako scenarzyści i ekranizacje
40:10 - euforia z pisania piórem
46:33 - Hrabal
49:22 - Lata 80. i reportaż
59:36 - Arturo Pérez-Reverte
61:24 - Klasyka noir
66:15 - Plany na przyszłość: „Posusz”

📚 Książki, o których rozmawiamy:
* Cezar Petrescu, Fram, niedźwiedź polarny
* Zbigniew Nienacki, Pan Samochodzik i Tajemnica tajemnic
* Bolesław Prus, Lalka
* Krzysztof Kąkolewski, 3 złote za słowo, Lato bez wakacji, Notatka
* Ryszard Kapuściński, Cesarz, Szachinszach, Lapidaria
* Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, Biała Gwardia
* Marcel Proust, W poszukiwaniu straconego czasu
* Arturo Pérez-Reverte, Królowa Południa, Szachownica flamandzka, Klub Dumas
* Bohumil Hrabal, Taka piękna żałoba, Obsługiwałem angielskiego króla, Wesela w domu, Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych, Czuły barbarzyńca
* Tadeusz Konwicki, Rzeka podziemna, podziemne ptaki, Kronika wypadków miłosnych
* Raymond Chandler, Żegnaj, laleczko
* Małgorzata Szejnert, Portret rodzinny z wnętrza
* Maciej Siembieda, Gustaw i gadająca Żaba, Gołoborze, Gambit, Katharsis, Sobowtór, Posusz

👉 Dowiedz się więcej na polityka.pl https://www.polityka.pl/

Obserwuj nas w mediach społecznościowych:
👉 Facebook https://www.facebook.com/TygodnikPolityka
👉 Instagram https://www.instagram.com/tygodnikpolityka/
👉 X https://x.com/Polityka_pl