Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny ogłasza dziesięć nowych tytułów, które wzbogacą ogłoszoną w październiku 2025 roku Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego. Nowa dziesiątka wpisuje się w ideę Listy traktującej kino jako przestrzeń pamięci zbiorowej, świadectwo historii i część wspólnego dziedzictwa kulturowego. Reprezentuje ona pełne spektrum audiowizualnej różnorodności – są tu fabuły, dokumenty i animacje, kanoniczne klasyki i materiały archiwalne wybrane w głosowaniu publiczności i przez zespół kuratorski LPDF FINA. Ze względu na zainteresowanie i aktywny udział publiczności, która zgłosiła za pośrednictwem ankiety aż 277 różnych filmów, na Listę trafił nie jeden, a aż trzy tytuły, które otrzymały największą liczę głosów – "Noce i dnie", "Ziemia obiecana" i "Pociąg". Pozostałe siedem filmów zostało wyłonione przez zespół kuratorski LPDF FINA.
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego (LPDF), zainicjowana przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny w październiku 2025 roku, to unikatowe przedsięwzięcie służące identyfikowaniu, ochronie i upowszechnianiu dzieł kluczowych dla historii oraz rozwoju polskiego kina i twórczości audiowizualnej. Obejmuje zarówno uznane arcydzieła, jak i filmy pionierskie, społecznie znaczące oraz formalnie i technologicznie przełomowe, które wywarły trwały wpływ na język filmu i kulturę filmową. LPDF nie ustanawia hierarchii ocen, ale porządkuje i aktualizuje wspólną pamięć filmową. Jej celem jest ukazanie kina jako istotnej części dziedzictwa kulturowego oraz ponowne włączanie cennych dzieł w obieg kultury, edukacji i refleksji historycznej.
Na Liście ogłoszonej jesienią ubiegłego roku, jubileuszowego dla FINA, znalazło się 70 pierwszych filmów – zgodnie z zapowiedzią corocznie jest ona uzupełniana o kolejną dziesiątkę, a swój udział w procesie selekcji ma publiczność, co podkreśla społeczny wymiar projektu.
W marcu 2026 roku Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego zostaje rozszerzona o 10 produkcji audiowizualnych powstałych przed 2006 rokiem. Chronologicznie tę dziesiątkę otwiera "Znachor" (1937) Michała Waszyńskiego – jeden z najlepszych i najpopularniejszych przedwojennych melodramatów, pierwsza adaptacja słynnej powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza ze znakomitym Kazimierzem Junoszą-Stępowskim w roli tytułowej. Film w 2025 roku został zrekonstruowany i odrestaurowany cyfrowo przez zespół FINA.
Dalej znalazły się w niej – historycznie bezcenne – materiały filmowe z czasów Powstania Warszawskiego, jeden z najważniejszych (a zarazem stanowiących największe wyzwanie) zbiorów w archiwum Filmoteki. Obok tych – niemych, niezmontowanych – zapisów dokumentalnych wydarzeń roku 1944, na Liście pojawiła się pierwsza fabuła im poświęcona, symbolicznie przy tym otwierająca kino polskiej szkoły filmowej, czyli arcydzielny "Kanał" (1956) Andrzeja Wajdy, patrona 2026 roku. Klasykiem – choć innego rodzaju – jest też "Kabaret Starszych Panów" (1958-1966), efekt twórczej współpracy Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego. Obecność na LPDF tego legendarnego programu telewizyjnego to sygnał podkreślający wagę telewizji jako medium kulturotwórczego, stanowiącego część wspólnego dziedzictwa audiowizualnego.
W filmowy kanon wpisuje się łączący melodramat z thrillerem "Pociąg" (1959), świadectwo stylistycznego kunsztu reżysera Jerzego Kawalerowicza, jeden z trzech – spośród 277 ogółem zgłoszonych – tytułów, które w styczniu zdobyły najwięcej głosów publiczności. Polską Szkołę Animacji na Liście reprezentuje znakomite "Czerwone i czarne" (1963) Witolda Giersza, mistrza i nestora tego nurtu, od początku idącego własną artystyczną drogą. W podobną, autorską twórczość, na gruncie fabuły wpisuje się "Jak daleko stąd, jak blisko" (1971) – wyjątkowy, prekursorski filmowy esej autobiograficzny Tadeusza Konwickiego, którego setną rocznicę urodzin także w tym roku świętujemy. W nowej dziesiątce, decyzją widzów, znalazły się też dwa inne filmy z tej dekady, realizowane z rozmachem, cenione przez krytykę i kochane przez publiczność adaptacje literackiej klasyki: "Ziemia obiecana" (1974) Andrzeja Wajdy oraz "Noce i dnie" (1975) Jerzego Antczaka. Zestaw zamyka najmłodszy tytuł, czyli "Bara Bara" (1996), dokument, którego autorzy Maria Zmarz-Koczanowicz i Michał Arabudzki przyglądają się kulturze masowej lat 90. i fenomenowi disco polo jako zjawisku społecznemu, symptomowi głębszych zmian po przełomie politycznym 1989 roku.
Ogłoszenie 10 tytułów, które wzbogacą w 2026 roku Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego, wiąże się – wzorem ubiegłego roku – z licznymi działaniami wokół niej, na czele z pokazami w kinie Iluzjon i na stronie Ninateki. Zapraszamy też na stronę LPDF, gdzie m.in. dostępna jest pełna Lista, a także eseje ekspertek i ekspertów FINA poświęcone wszystkim 80 produkcjom. W 2027 roku Lista zostanie rozszerzona – także przy współudziale publiczności – o kolejną dziesiątkę.
Więcej na stronie Listy Polskiego Dziedzictwa Filmowego
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego (LPDF), zainicjowana przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny w październiku 2025 roku, to unikatowe przedsięwzięcie służące identyfikowaniu, ochronie i upowszechnianiu dzieł kluczowych dla historii oraz rozwoju polskiego kina i twórczości audiowizualnej. Obejmuje zarówno uznane arcydzieła, jak i filmy pionierskie, społecznie znaczące oraz formalnie i technologicznie przełomowe, które wywarły trwały wpływ na język filmu i kulturę filmową. LPDF nie ustanawia hierarchii ocen, ale porządkuje i aktualizuje wspólną pamięć filmową. Jej celem jest ukazanie kina jako istotnej części dziedzictwa kulturowego oraz ponowne włączanie cennych dzieł w obieg kultury, edukacji i refleksji historycznej.
Na Liście ogłoszonej jesienią ubiegłego roku, jubileuszowego dla FINA, znalazło się 70 pierwszych filmów – zgodnie z zapowiedzią corocznie jest ona uzupełniana o kolejną dziesiątkę, a swój udział w procesie selekcji ma publiczność, co podkreśla społeczny wymiar projektu.
W marcu 2026 roku Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego zostaje rozszerzona o 10 produkcji audiowizualnych powstałych przed 2006 rokiem. Chronologicznie tę dziesiątkę otwiera "Znachor" (1937) Michała Waszyńskiego – jeden z najlepszych i najpopularniejszych przedwojennych melodramatów, pierwsza adaptacja słynnej powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza ze znakomitym Kazimierzem Junoszą-Stępowskim w roli tytułowej. Film w 2025 roku został zrekonstruowany i odrestaurowany cyfrowo przez zespół FINA.
Dalej znalazły się w niej – historycznie bezcenne – materiały filmowe z czasów Powstania Warszawskiego, jeden z najważniejszych (a zarazem stanowiących największe wyzwanie) zbiorów w archiwum Filmoteki. Obok tych – niemych, niezmontowanych – zapisów dokumentalnych wydarzeń roku 1944, na Liście pojawiła się pierwsza fabuła im poświęcona, symbolicznie przy tym otwierająca kino polskiej szkoły filmowej, czyli arcydzielny "Kanał" (1956) Andrzeja Wajdy, patrona 2026 roku. Klasykiem – choć innego rodzaju – jest też "Kabaret Starszych Panów" (1958-1966), efekt twórczej współpracy Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego. Obecność na LPDF tego legendarnego programu telewizyjnego to sygnał podkreślający wagę telewizji jako medium kulturotwórczego, stanowiącego część wspólnego dziedzictwa audiowizualnego.
W filmowy kanon wpisuje się łączący melodramat z thrillerem "Pociąg" (1959), świadectwo stylistycznego kunsztu reżysera Jerzego Kawalerowicza, jeden z trzech – spośród 277 ogółem zgłoszonych – tytułów, które w styczniu zdobyły najwięcej głosów publiczności. Polską Szkołę Animacji na Liście reprezentuje znakomite "Czerwone i czarne" (1963) Witolda Giersza, mistrza i nestora tego nurtu, od początku idącego własną artystyczną drogą. W podobną, autorską twórczość, na gruncie fabuły wpisuje się "Jak daleko stąd, jak blisko" (1971) – wyjątkowy, prekursorski filmowy esej autobiograficzny Tadeusza Konwickiego, którego setną rocznicę urodzin także w tym roku świętujemy. W nowej dziesiątce, decyzją widzów, znalazły się też dwa inne filmy z tej dekady, realizowane z rozmachem, cenione przez krytykę i kochane przez publiczność adaptacje literackiej klasyki: "Ziemia obiecana" (1974) Andrzeja Wajdy oraz "Noce i dnie" (1975) Jerzego Antczaka. Zestaw zamyka najmłodszy tytuł, czyli "Bara Bara" (1996), dokument, którego autorzy Maria Zmarz-Koczanowicz i Michał Arabudzki przyglądają się kulturze masowej lat 90. i fenomenowi disco polo jako zjawisku społecznemu, symptomowi głębszych zmian po przełomie politycznym 1989 roku.
Ogłoszenie 10 tytułów, które wzbogacą w 2026 roku Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego, wiąże się – wzorem ubiegłego roku – z licznymi działaniami wokół niej, na czele z pokazami w kinie Iluzjon i na stronie Ninateki. Zapraszamy też na stronę LPDF, gdzie m.in. dostępna jest pełna Lista, a także eseje ekspertek i ekspertów FINA poświęcone wszystkim 80 produkcjom. W 2027 roku Lista zostanie rozszerzona – także przy współudziale publiczności – o kolejną dziesiątkę.
Więcej na stronie Listy Polskiego Dziedzictwa Filmowego
!["Na Wspólnej", odc. 4189. Alkoholik kusi Romana. Przez tragedię znów zacznie pić?! [STRESZCZENIE ODCINKA]]()
