Książka W cieniu buławy i korony Marka Wojewodzica jest próbą przywrócenia należnego miejsca jednej z najbardziej kontrowersyjnych, a zarazem wybitnych postaci XVII-wiecznej Rzeczypospolitej – księciu Jeremiemu (Jaremie) Wiśniowieckiemu. Autor podejmuje temat trudny, obciążony wieloletnimi uproszczeniami, stereotypami i narracjami, które w znacznej mierze ukształtowała zarówno literatura piękna, jak i współczesna publicystyka oraz popkultura.
Nie jest to jednak klasyczna powieść historyczna w sensie fabularnej rekonstrukcji epoki. Wojewodzic proponuje czytelnikowi książkę pogranicza: narrację historyczną opartą na solidnej kwerendzie archiwalnej, uzupełnioną literacką wrażliwością i wyraźnie zaznaczonym autorskim stanowiskiem. Najobszerniejsza część publikacji – Dla Rzeczypospolitej – koncentruje się na militarnych dokonaniach Wiśniowieckiego, takich jak Ochmatów, Zbaraż, Zborów czy Beresteczko, pokazując księcia jako stratega, obrońcę kresów i realnego gwaranta bezpieczeństwa państwa.
Szczególną wartością książki jest konsekwentne podważanie uproszczonego obrazu Jeremiego Wiśniowieckiego jako „krwawego tyrana” i bezwzględnego magnata. Autor, odwołując się również do źródeł ukraińskich, ukazuje brutalność epoki jako zjawisko systemowe, a nie wyłączną cechę jednej postaci. Wojewodzic przypomina, iż kresy Rzeczypospolitej były obszarem permanentnej wojny, najazdów tatarskich, chaosu prawnego i walk o przetrwanie – realiów, które deformowały moralne oceny działań wojskowych.
Narracja książki jest klarowna, logicznie uporządkowana i prowadzona z wyraźnym szacunkiem dla czytelnika. Autor nie unika polemik, ale unika też publicystycznej agresji. Zamiast tego proponuje argumentację opartą na faktach, liczbach i porównaniach, m.in. dotyczących rozwoju dóbr Wiśniowieckiego czy społecznego poparcia, którego symbolicznym potwierdzeniem była elekcja jego syna, Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
W cieniu buławy i korony to książka ważna i potrzebna – szczególnie dziś, gdy historia bywa narzędziem doraźnych sporów ideologicznych. Wojewodzic przywraca pamięć o bohaterze, który przez dziesięciolecia funkcjonował bardziej jako literacki mit lub negatywny symbol niż realna postać historyczna. To lektura dla czytelników zainteresowanych dziejami I Rzeczypospolitej, ale także dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak łatwo historia ulega deformacji, gdy wyrywa się ją z kontekstu epoki.
O autorze
Marek Wojewodzic
Marek Wojewodzic jest historykiem, popularyzatorem dziejów Rzeczypospolitej oraz wieloletnim przewodnikiem po sanktuarium i klasztorze na Świętym Krzyżu. Jego działalność naukowa i popularyzatorska koncentruje się przede wszystkim na historii XVII wieku, kresach wschodnich oraz postaciach marginalizowanych lub zniekształcanych przez dominujące narracje historiograficzne.
Autor ma za sobą wieloletnie badania archiwalne, w tym kwerendy prowadzone na Ukrainie, co nadaje jego pracy wymiar źródłowy rzadko spotykany w literaturze popularnonaukowej. Wojewodzic łączy warsztat historyka z pasją opowiadacza – jego styl jest żywy, sugestywny, a zarazem oparty na faktach i dokumentach.
Jako przewodnik po Świętym Krzyżu, miejscu spoczynku Jeremiego Wiśniowieckiego, autor pozostaje w szczególnej relacji z opisywanym bohaterem – nie emocjonalnej, ale poznawczej. Ta bliskość miejsca i źródeł pozwala mu wydobywać z historii sensy często pomijane w akademickich syntezach.
W cieniu buławy i korony pozostaje najważniejszą i najbardziej rozpoznawalną publikacją Marka Wojewodzica – książką, która stanowi zarówno głos w sporze o ocenę przeszłości, jak i świadectwo głębokiego przekonania, iż historia narodowa wymaga nie tyle apologii, co uczciwego namysłu.
Krypta J. Wiśniowieckiego
Jego trumna mieści się w osobnym pomieszczeniu. To krypta Jeremiego Wiśniowieckiego. Ciało księcia jest dobrze zmumifikowane i leży w szklanej trumnie, toteż jest dobrze widoczne, zachowanymi rysami twarzy. Ciało księcia odziane jest w tej chwili w kostium odtwórcy roli księcia w filmie “Ogniem i mieczem” reżyserii Jerzego Hoffmana. Ponad trumną wisi spory portret Jeremiego Wiśniowieckiego. Szczątki księcia to: pełny strój szlachecki, czapka, żupan, delia oraz buty. W trumnie umieszczono także buławę, szablę, pas metalowy oraz krzyżyk. Natomiast w samej krypcie umieszczone zostały: kartusz z herbem, kopie husarskie z proporcami oraz chorągiew.
