Ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski – nowe wydanie książki „Liryki i epody”

Zdjęcie: Maciej Kazimierz Sarbiewski Liryki i epody

Agencja Informacyjna: Jednym z najwybitniejszych polskich poetów historii jest ks. Maciej Kazimierz Sarbiewski – nazywany polskim Horacym. Jego twórczość jest zdecydowanie mniejsza niż na to zasługuje, ponieważ pisał w języki łacińskim. Od 20. Lat promocją tego poety zajmuje się Stowarzyszenie Academia Europaea Sarbieviana, które teraz wydało książkę „Liryki i epody”, z wierszami Mistrza,w przekładzie prof. Elwiry Buszewicz. O tej misji opowiada dr Teresa Kaczorowska – Prezes Zarządu.

Wydanie utworów ks. jezuity Macieja Kazimierza Sarbiewskiego we współczesnym języku polskim było od początku jednym z głównych celów działalności Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana. Ta pozarządowa organizacja została założona w 2006 roku w Sarbiewie na Mazowszu, rodzinnej wsi Macieja Kazimierza Sarbiewskiego (1595–1640) – pierwszego polskiego poety rangi europejskiej, uwieńczonego wawrzynem poetyckim w Rzymie przez papieża Urbana VIII (co jest dziś co najmniej równoznaczne z Nagrodą Nobla), profesora Akademii Wileńskiej, kaznodziei króla Władysława IV Wazy.

Maciej Kazimierz Sarbiewski – „polski Horacy”,

Maciej Kazimierz Sarbiewski, sławny już za życia, jeden z największych poetów Europy XVII wieku, nazywany „polskim Horacym”, do dziś nieprześcigniony przez żadnego z polskich poetów, pod względem liczby przekładów i wydań na w Zachodniej Europie, w Polsce jest mało znany. Stąd inicjatywa, aby przypomnieć jego postać, życie i twórczość przez organizację cyklicznego wydarzenia Międzynarodowy Festiwal ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego„Chrześcijański Horacy z Mazowsza”.

Konkurs „O Laur Sarbiewskiego”

Już pierwszy Międzynarodowy Festiwal ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego„Chrześcijański Horacy z Mazowsza” odniósł sukces – objęł swoim zasięgiem kilka miejscowości na Mazowszu (pięć powiatów), w jej przygotowanie włączyły się samorządy wszystkich szczebli, władze parlamentarne, szkoły, parafie, domy kultury, muzea, biblioteki, organizacje społeczne, a także zakon jezuitów. Był to cały blok wydarzeń: sesja naukowa, koncerty poetycko-muzyczne, organizowane w szkołach i bibliotekach spotkania pisarzy z kilku państw, wystawy, nabożeństwa; ukazały się też 3 książki i ogłoszono kilka konkursów „O Laur Sarbiewskiego” (poetycki, recytatorski, krasomówczy, plastyczny, z wiedzy o ks. Macieju Kazimierzu Sarbiewskim, przy czym 4 ostatnie skierowano do młodzieży). Ponieważ inicjatywa okazała się ogromnie odkrywcza, pozteczna i potrzebna, do 2025 roku odbyło się 20 Międzynarodowych Festiwali ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego„Chrześcijański Horacy z Mazowsza”, które – trzeba pamiętać – ma społeczny, obywatelski, oddolny charakter.

Stowarzyszenie Academia Europaea Sarbieviana

Aby mieć możliwość szerszego działania, w maju 2006 roku zostało powołane Stowarzyszenie Academia Europaea Sarbieviana (AES) – w tej chwili jest to główny organizator Festiwali, a także wydawca książki „Liryki i epody”, zawierające utwory napisane przez ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, w przekładzie Elwiry Buszewicz. Grupa inicjatywna 3 lipca 2006 roku udała się na Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie pod kierownictwem prof. Aleksandra Wojciecha Mikołajczaka ustalono statut i ramy działalności Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana. Już 28 lipca 2026 roku na plebanii parafii w Sarbiewie odbyło się zebranie założycielskie, a 3 stycznia 2007 roku Stowarzyszenie Academia Europaea Sarbieviana zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w Warszawie. w tej chwili wśród ponad 50. członków są zarówno lokalni twórcy, animatorzy kultury, duchowni i samorządowcy, jak też ceniące „sarmackiego Horacego” osoby z Polski i innych państw, w tym uczeni, badacze, literaci.

Misja Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana

W przyjętym Statucie Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana – poza propagowaniem w Polsce i za granicą twórczości literackiej i naukowej wybitnego poety łacińskiego baroku – zaplanowano krzewienie chlubnych tradycji kulturowych i historycznych Rzeczypospolitej Polskiej, wydanie utworów poety we współczesnym języku polskim i angielskim, współpracę z polskimi i międzynarodowymi instytucjami, organizacjami naukowymi, kulturalnymi, polonijnymi, społecznymi, oświatowymi, samorządowymi, biznesowymi i innymi.

Sarbinum – idea obudowy Dworu Sarbiewskich

Zdawaliśmy sobie sprawę, iż do realizacji tych ambitnych celów konieczna jest pomoc władz centralnych i ponadregionalny obiekt – odbudowany Dwór Sarbiewskich w Sarbiewie, wraz z oficyną i ogrodem – będący międzynarodowym centrum badawczym, edukacyjnym, popularyzatorskim, muzealnym i organizacyjnym. Czyniliśmy więc starania, aby Dwór Sarbiewskich powstał; w nim mogłoby się mieścić Muzeum Baroku, którego podstawą byłyby pamiątki po rodzinie Sarbiewskich, biblioteka i siedziba Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana, a w towarzyszącej oficynie – Dom Pracy Twórczej, z możliwością zakwaterowania (wraz z kuchnią sarmacką). To swoiste Sarbinum uzupełniłoby istniejący, doskonale zachowany w Sarbiewie cenny zespół barokowy: kościół, plebanię i cmentarz. Do tej pory jednak nie udało się przekonać do tej idei władz centralnych ani pozyskać na ten cel środków finansowych.

Jest już grunt pod Dwór Sarbiewskich

Udało się jednak osiągnąć inne sukcesy: lokalne samorządy przekazały Stowarzyszeniu Academia Europaea Sarbieviana grunt pod ten ośrodek (około pół hektara nad rzeką, w centrum Sarbiewa), współpracujący ze Stowarzyszeniem akademicy opracowali koncepcję architektoniczną przyszłego „Dworu Sarbiewskich”, a na ścianie kościoła pod wezwaniem. św. Karola Boromeusza na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie została odsłonięta tablica nagrobna ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego (dotąd nie było śladu, iż tam spoczywa).

Promocja twórczości ks. M.K. Sarbiewskiego

Wielkim sukcesem jest także to, iż liczni naukowcy prowadzą badania na temat poety ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, jego twórczości oraz publikują prace naukowe. W ciągu 20 lat udało się pozyskać wielu sprzymierzeńców w odkrywaniu na nowo twórczości Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, w tym badaczy z Polski, Litwy, Niemiec, Słowacji, Włoch. Zorganizowana 7 konferencji naukowych (w tym 3 międzynarodowe), powstało wiele artykułów i kilka książek, członkowie Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana wygłosili liczne odczyty, nie tylko w Polsce.

Oryginalne wydanie Lyricorum libri IV

Ponadto Stowarzyszenie Academia Europaea Sarbieviana w darze od różnych artystów otrzymało hymn, logo, obrazy i rzeźby przedstawiające poetę z Sarbiewa, a choćby oryginalne wydanie jego „Lyricorum libri IV”z 1634 roku. Z kolei zaprzyjaźnieni informatycy wykonali stronę internetową Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana (www.sarbiewski.eu), a w Szkole Podstawowej im. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego w Sarbiewie, wspólnie z gminą, została utoworzona Izba Sarbiewskiego, która jest siedzibą Stowarzyszenia, ale służy także do celów edukacyjnych i poznawczych. Przy tej szkole posadziłam w 2010 roku, wraz z Jego Ekscelencją Księdzem Biskupem Płockim Piotrem Liberą, dąb poświęcony pamięci Pani Janiny Fetlińskiej, senator Rzeczposolitej Polskiej, członkini AES, która zginęła tragicznie pod Smoleńskiem.

20 Międzynarodowych Festiwali ks. M.K. Sarbiewski„Chrześcijański Horacy z Mazowsza”

Za duże osiągnięcie należy uznać ponadto 20 Międzynarodowych Festiwali ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego„Chrześcijański Horacy z Mazowsza” organizowanych społecznie, bez udziału funduszy państwowych, ale przy wsparciu blisko 20. różnych podmiotów. Każda edycja, z bogatym trzydniowym programem, przynosiła nowe badania, odkrycia i publikacje oraz powiększała fascynację ks. Maciejem Kazimierzem Sarbiewskimtym wyjątkowym poetą, naukowcem i duchownym. Podczas wyjazdów studyjnych w czasie Międzynarodowych Festiwali odkrywaliśmy ślady „sarmackiego Horacego”, zarówno w jego rodzinnym Sarbiewie jak Pułtusku, Ciechanowie, Płocku, Warszawie (w Zamku Królewskim w Warszawie, odbyło się 11. edycji jesiennego Dnia Macieja Kazimierza Sarbiewskiego), bywaliśmy też na drogiej poecie Litwie, a na odkrycie czeka jeszcze Jego Rzym – ogromnie istotny w życiu polskiego Horacego.

430 rocznica urodzin ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego

Cieszy także to, iż w 430 rocznicę urodzin ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego odbył się jubileuszowy XX Międzynarodowy Festiwal ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego „Chrześcijański Horacy z Mazowsza” (8–10 maja 2025), pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego oraz Jego Ekscelencji Biskupa Diecezji Płockiej. Głównym akcentem tego Festiwalu były pierwsze prezentacje utworów ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego właśnie z najnowszej książki „Liryki i epody”w przekładzie prof. Elwiry Buszewicz.

Elwira Buszewicz – tłumacz poezji ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego

Warto zwrócić uwagę, iż prof. Elwira Buszewicz z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, która należy do Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana i przewodniczy naszej Radzie Naukowej, pracowała nad tym przekładem kilka lat. I dokonała tego społecznie, bez wynagrodzenia, mimo iż podjęła się ogromnie trudnego zadania. W Polsce powstaje kilka nowych tłumaczeń barokowej poezji łacińskiej na język polski, tym bardziej praca Elwiry Buszewicz, w której osiągnęła dużą wierność łacińskiemu oryginałowi, budzi podziw.

Nowe wydanie książki „Liryki i epody”

Przekład wierszy, prezentowany w książce „Liryki i epody”, jest to wielki dar Pani Profesor Elwiry Buszewicz dla poety z Sarbiewa, dla nauki (nie tylko w Polsce), a także dla naszej Academii Europaea Sarbieviana oraz wszystkich miłośników i badaczy poezji Mistrza. Na pewno ta wersja „Liryków i epod”ks. Macieja KazimierzaSarbiewskiego, jak również przedmowa Tłumaczki przyczynią się do popularyzacji poezji „polskiego Horacego”. Profesor Elwira Buszewicz osiągnęła tym tłumaczeniem jeden z głównych celów Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana, stąd w imieniu Academii Europaea Sarbieviana składam jej serdeczne podziękowania!

Wydanie książki „Liryki i epody”było możliwe tylko dzięki pozytywnym odpowiedziom, prośbę Akademii Europaea Sarbieviana kilku instytucji i podmiotów. Serdecznie dziękuję za wsparcie finansowe Starostwu Powiatowemu w Płońsku, Urzędowi Miejskiemu w Płońsku i Urzędowi Gminy w Baboszewie. Dziękuję drukarzowi, Panu Lechowi Maciejewskiemu, za podjęcie się druku tej książki. Dziękuję Zarządowi AES i wszystkim, którzy pomagali przez ostatnie 20 lat nieść daleko imię „polskiego Horacego”. Mam nadzieję, iż obok Festiwali przekład prof. Elwiry Buszewicz sprawi, iż ks. jezuita Maciej Kazimierz Sarbiewski i jego twórczość zyskaja na popularności

dr Teresa Kaczorowska – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Academia Europaea Sarbieviana

Dziękujemy za przeczytanie tekstu do końca. Polecamy inne wiadomości zamieszczone na stronie internetowej www.agencja-informacyjna.com. Życzymy ciekawej lektury. Agencja Informacyjna

AI opinie /DEC/ 27 grudnia 2025,