Wystawa Korzenie i niebo. Polski rozdział w kolekcji Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki prezentuje szeroki wybór dotąd niepokazywanych w Polsce prac polskich artystów, obecnych w jednym z najważniejszych muzeów Ukrainy — Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki.
Wśród prezentowanych artystów znajdują się zarówno twórcy pochodzący z Polski, jak i artyści związani z ziemiami ukraińskimi, którzy pracowali i kształcili się w podobnym kręgu kulturowym. Wystawa pokazuje, jak wspólne doświadczenia historyczne oraz kontakty artystyczne wpłynęły na rozwój sztuki i wzajemne inspiracje obu narodów.
Zespół Muzeum Narodowego w Krakowie, zaproszony przez kijowską instytucję do współpracy, dokonał wraz z partnerami ukraińskimi wyboru prac dziewięciu polskich malarzy. Dzieła reprezentują różne epoki – od wczesnego romantyzmu po okres międzywojenny – dlatego cechują się dużą różnorodnością, zarówno pod względem stylistycznym, jak i ikonograficznym.
Najbardziej znanymi artystami, których twórczość obejmuje wiele wartościowych i charakterystycznych dla nich dzieł, są Aleksander Orłowski (1777–1832) i Wilhelm Kotarbiński (1848–1921). Stanowią oni trzon ekspozycji.
Główną część wystawy tworzą rysunki Orłowskiego, wykonane pastelami, węglem i ołówkiem – przede wszystkim portrety oraz dynamiczne sceny batalistyczne. To właśnie w nich najpełniej ujawnia się talent artysty, uznawanego za jednego z najwybitniejszych polskich malarzy batalistycznych.
Wilhelm Kotarbiński zajmuje ważne miejsce w historii sztuki polskiej i ukraińskiej. Po studiach w Warszawie i Rzymie przez blisko 30 lat pracował w Kijowie, gdzie współtworzył dekorację Soboru św. Włodzimierza. Z tym okresem związane są między innymi obrazy Modlitwa w Ogrójcu oraz Procesja aniołów. Wielka Sobota. Prezentowana na wystawie kolekcja jest największym muzealnym zbiorem dzieł artysty w Ukrainie. Prace Kotarbińskiego ukazują fascynację antykiem i mitologią, charakterystyczną dla nurtu neoklasycznego przełomu XIX i XX wieku.
Na ekspozycji znajdą się ponadto prace artystów takich jak: Henryk Siemiradzki, Jan Ciągliński, Leon Wyczółkowski, Leon Kowalski i Stanisław Żukowski oraz tych w dużej mierze dziś zapomnianych, jak Stefan Bakałowicz – ceniony za życia przedstawiciel akademizmu, czy XX-wieczny malarz Marian Stroński.
Tytuł wystawy Korzenie i niebo wypracowany wraz z kuratorką Halyną Alaverdovą, zwraca uwagę na to, co daje poczucie stabilności i wiąże ideą wolności i twórczej swobody. Krakowsko-kijowski projekt staje się inspiracją do ponownego odkrycia kulturowego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz kontynuowania tej współpracy w czasach obecnych.
Dr Beata Studziżba-Kubalska
Autorka scenariusza wystawy
