Kontrole domów od 6 rano do 22 wieczorem. Urzędnicy sprawdzą piece i paliwo. choćby 5000 zł kary

Właściciele domów jednorodzinnych muszą przygotować się na kontrole związane z sezonem grzewczym. Urzędnicy i strażnicy miejscy mogą sprawdzać kotłownie, rodzaj wykorzystywanego opału oraz dokumentację urządzeń grzewczych. Kontrole na prywatnych posesjach mogą odbywać się od godziny 6:00 do 22:00, również bez wcześniejszego uprzedzenia. W kolejnych województwach kończy się czas na wymianę starych pieców, a za złamanie przepisów grozi choćby 5000 zł grzywny.

Dom na działce z trawą i tarasem. Fot. Warszawa w Pigułce

Kontrolerzy mogą zapukać już o 6 rano. Nie muszą uprzedzać

Wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego samorządy intensyfikują kontrole domowych instalacji grzewczych. Ich celem jest sprawdzenie, czy mieszkańcy przestrzegają przepisów antysmogowych i nie spalają niedozwolonych materiałów.

Zgodnie z art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska upoważnieni kontrolerzy mogą wejść na teren nieruchomości, na której nie jest prowadzona działalność gospodarcza, w godzinach od 6:00 do 22:00.

Nie oznacza to, iż każdy urzędnik może bez ograniczeń wejść do dowolnego domu. Kontrolę muszą przeprowadzać osoby posiadające odpowiednie upoważnienie, w granicach swoich ustawowych kompetencji.

Wizyty mogą być rutynowe, ale także wynikać ze zgłoszeń mieszkańców. Powodem interwencji bywa na przykład podejrzenie spalania odpadów albo intensywny, uciążliwy dym wydobywający się z komina.

Sprawdzą nie tylko piec. Mogą pobrać próbkę popiołu

Podczas kontroli sprawdzane są przede wszystkim urządzenia wykorzystywane do ogrzewania budynku.

Kontrolerzy mogą zweryfikować klasę kotła, rodzaj paliwa i dokumentację potwierdzającą parametry techniczne urządzenia.

Na tym jednak ich uprawnienia się nie kończą.

W uzasadnionych przypadkach mogą pobrać próbki popiołu do badań laboratoryjnych. Analiza pozwala wykryć pozostałości substancji wskazujących na spalanie niedozwolonych materiałów.

Chodzi między innymi o plastik, lakierowane drewno, płyty meblowe i inne odpady.

Sprawdzana może być również wilgotność drewna opałowego, o ile obowiązujące na danym terenie przepisy określają dopuszczalne parametry takiego paliwa.

Nawet sprawny piec nie daje prawa do spalania w nim wszystkiego, co znajduje się w gospodarstwie domowym.

Nawet 5000 zł grzywny. Odmowa kontroli może oznaczać poważniejsze problemy

Naruszenie przepisów uchwały antysmogowej stanowi wykroczenie.

W zależności od okoliczności sprawy możliwe jest nałożenie mandatu albo skierowanie wniosku o ukaranie do sądu.

Grzywna może wynieść do 5000 zł.

Osobną kwestią jest utrudnianie prawidłowo prowadzonej kontroli.

Art. 225 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za udaremnianie lub utrudnianie osobie uprawnionej przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony środowiska.

W określonych okolicznościach grozi za to kara więzienia do trzech lat.

Nie oznacza to jednak, iż każde nieporozumienie z urzędnikiem automatycznie prowadzi do odpowiedzialności karnej. Znaczenie mają okoliczności zdarzenia oraz to, czy kontrola była prowadzona zgodnie z prawem.

Koniec okresów przejściowych. W tych województwach czas się kończy

Najbliższe miesiące będą szczególnie istotne dla mieszkańców regionów, w których wygasają kolejne okresy przejściowe przewidziane w uchwałach antysmogowych.

W części województw starsze kotły nie mogą być już użytkowane. W innych zakazy zaczną obowiązywać od początku 2027 lub 2028 roku.

Najważniejsze terminy przedstawiają się następująco:

Szczegółowe wymagania mogą różnić się zależnie od województwa, rodzaju urządzenia, daty jego uruchomienia oraz lokalnych wyjątków.

Dlatego przed podjęciem decyzji o wymianie pieca należy sprawdzić uchwałę obowiązującą w swojej miejscowości.

Warszawa ma własne ograniczenia. Zakaz obowiązuje już od 2023 roku

Mieszkańcy Warszawy powinni zwrócić szczególną uwagę na przepisy dotyczące spalania węgla.

Od 1 października 2023 roku na terenie stolicy obowiązuje zakaz stosowania węgla kamiennego oraz paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem.

Oznacza to, iż choćby posiadanie kotła spełniającego określone normy techniczne nie zawsze pozwala korzystać z danego paliwa.

Od 1 stycznia 2028 roku zakaz stosowania węgla zostanie rozszerzony na gminy należące do dziewięciu powiatów otaczających Warszawę.

Są to powiaty: grodziski, legionowski, miński, nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, warszawski zachodni i wołomiński.

W tym samym terminie na całym Mazowszu zacznie obowiązywać zakaz użytkowania kotłów klasy 3 i 4 na paliwa stałe.

Dla właścicieli domów oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko samego urządzenia, ale również paliwa, którym ogrzewają budynek.

Jak przygotować się do kontroli?

Właściciele nieruchomości powinni przede wszystkim ustalić, jaką klasę posiada ich kocioł i czy jego użytkowanie jest przez cały czas dopuszczalne.

Pomocna będzie tabliczka znamionowa urządzenia oraz dokumentacja techniczna.

Warto również zachować dokumenty dotyczące zakupu opału, szczególnie o ile potwierdzają jego rodzaj i parametry.

Jeżeli piec został wymieniony, należy pamiętać o aktualizacji deklaracji w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). W przypadku uruchomienia nowego źródła ciepła obowiązuje co do zasady termin 14 dni na zgłoszenie.

Osoby planujące modernizację ogrzewania mogą sprawdzić możliwość uzyskania wsparcia z programu „Czyste Powietrze” oraz lokalnych programów dotacyjnych.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli mieszkasz w domu jednorodzinnym i korzystasz z pieca, kotła lub kominka na paliwo stałe, warto jeszcze przed kolejnym sezonem grzewczym sprawdzić obowiązujące przepisy.

Nie każdy piec wymaga natychmiastowej wymiany. Znaczenie mają jego klasa, rodzaj paliwa, lokalizacja oraz terminy wynikające z uchwały antysmogowej.

W Warszawie zakaz stosowania węgla już obowiązuje, a na Mazowszu kolejne ograniczenia wejdą w życie 1 stycznia 2028 roku.

Kontrola może odbyć się bez zapowiedzi, między 6:00 a 22:00. Warto więc wcześniej upewnić się, iż instalacja grzewcza i stosowane paliwo są zgodne z przepisami.