11 czerwca 2026 roku w Biurze Wystaw Artystycznych w Kielcach odbyła się konferencja naukowa „Rzeźba – przestrzeń – pamięć. Konteksty artystyczne i kulturowe małej architektury oraz rzeźby plenerowej z obszaru Kielc i województwa świętokrzyskiego”.
Wydarzenie było poświęcone sztuce obecnej w województwie świetokrzyskim. W centrum uwagi znalazły się mała architektura, rzeźba plenerowa, pomniki, kapliczki, figury, krzyże przydrożne oraz współczesne interwencje artystyczne w krajobrazie kulturowym regionu.
Konferencję zorganizowały: Biuro Wystaw Artystycznych w Kielcach, Muzeum Historii Kielc, Miejski Konserwator Zabytków w Kielcach oraz Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Kielecki. Spotkanie odbyło się z okazji 80. rocznicy urodzin Mariana Rumina — historyka sztuki, krytyka, kuratora i wieloletniego dyrektora BWA Kielce.
Mała architektura i rzeźba plenerowa w przestrzeni publicznej
Podczas konferencji prelegenci mówili o obecności rzeźby i małej architektury w Kielcach oraz w województwie świętokrzyskim. Tematy te omawiano z różnych perspektyw. Pojawiły się wątki związane z historią sztuki, ochroną zabytków, muzealnictwem, archiwistyką, konserwatorstwem oraz badaniami nad krajobrazem kulturowym.
Ważnym tematem była rola obiektów obecnych w przestrzeni publicznej. Są one częścią codziennego otoczenia. Jednocześnie przechowują pamięć o miejscach, osobach, wspólnotach i wydarzeniach. Dlatego nie można traktować ich wyłącznie jako elementów dekoracyjnych.
Prelegenci zwracali uwagę na potrzebę dokumentowania, badania i ochrony takich realizacji. Dotyczy to zarówno historycznych figur i kapliczek, jak również powojennych rzeźb plenerowych oraz współczesnych działań artystycznych.
Konferencja dedykowana Marianowi Ruminowi
Ważnym wymiarem wydarzenia był jego jubileuszowy charakter. Konferencję zorganizowano z okazji 80. rocznicy urodzin Mariana Rumina.
Marian Rumin przez wiele lat kierował Biurem Wystaw Artystycznych w Kielcach. Współtworzył historię sztuki współczesnej w regionie. Ponadto wspierał lokalne środowisko artystyczne jako kurator, krytyk, organizator i popularyzator sztuki.
Podczas konferencji podkreślono jego wkład w rozwój świętokrzyskiego życia artystycznego. Zwrócono także uwagę na jego rolę w dokumentowaniu, interpretowaniu i upowszechnianiu sztuki współczesnej.
Rzeźba, pamięć i krajobraz kulturowy regionu
Konferencja „Rzeźba – przestrzeń – pamięć” stworzyła przestrzeń do rozmowy o obiektach, które często mijamy bez większej uwagi. Kapliczki, krzyże, pomniki i rzeźby plenerowe są wpisane w krajobraz miasta i regionu. Jednak ich znaczenie wykracza poza samą obecność w przestrzeni.
Są to materialne ślady historii. Ponadto budują lokalną tożsamość i pomagają zrozumieć przemiany społeczne, religijne, estetyczne oraz urbanistyczne. Dlatego wymagają uważnego opisu i ochrony.
Spotkanie w BWA Kielce pokazało, jak ważna jest kooperacja różnych środowisk. Historycy sztuki, konserwatorzy, muzealnicy, archiwiści i badacze kultury mogą wspólnie tworzyć pełniejszy obraz dziedzictwa regionu.
BWA Kielce jako miejsce rozmowy o sztuce i dziedzictwie
Organizacja konferencji w BWA Kielce podkreśliła rolę galerii jako miejsca rozmowy o sztuce, historii i przestrzeni publicznej. Wydarzenie połączyło perspektywę naukową, instytucjonalną i lokalną.
Dzięki temu konferencja stała się nie tylko spotkaniem badawczym. Była również okazją do rozmowy o przyszłości rzeźby plenerowej, małej architektury i dziedzictwa artystycznego regionu.
Dziękujemy wszystkim prelegentkom, prelegentom, organizatorom oraz uczestnikom za udział w konferencji. Dziękujemy także za wspólną refleksję nad rolą rzeźby, przestrzeni i pamięci w krajobrazie Kielc oraz województwa świętokrzyskiego.
