Kobiety z(za) kamery: przegląd kina kobiet przez cały marzec w Filmotece Narodowej

filmweb.pl 2 miesięcy temu
Zdjęcie: plakat


W marcu w FINA oddamy głos i przestrzeń kobietom kina – reżyserkom, scenarzystkom, operatorkom, montażystkom, polskim i zagranicznym filmowczyniom, artystkom współczesnym i tym, które już przeszły do historii. W obu naszych kinach – Iluzjonie i Ziemi Obiecanej na Wałbrzyskiej – przez niemal cały miesiąc odbywać się będą pokazy filmów i spotkania z ich autorkami, wykłady, prelekcje i wyjątkowy edyton, czyli maraton uzupełniania haseł Wikipedii poświęconych twórczyniom filmowym różnych zawodów. Przegląd Kobiety z(za) kamery będzie miał też swoją odsłonę online na portalu Ninateka. Zaczynamy w czwartek, 5 marca w kinie Iluzjon pokazem głośnej animacji Marjane Satrapi "Persepolis" (2007).

Przegląd Kobiety (z)za kamery to okazja, by przyjrzeć się filmowczyniom – reżyserkom, scenarzystkom, operatorkom i montażystkom – które wczoraj i dziś zdecydowanie wkroczyły za kamery i wyglądają zza nich, wzbogacając pejzaż polskiego i światowego kina o unikalną perspektywę. Obecne w branży od jej początków, przez dekady były niewidoczne – czy też słabo obecne – w narracjach o przeszłości kina, a ich praca często lekceważona. W ostatnich jednak dziesięcioleciach artystyczny głos twórczyń filmowych wybrzmiewa coraz głośniej – jest ich coraz więcej, zdobywają nagrody, realizują się z powodzeniem w zawodach – jak autorki zdjęć – dotąd uznawanych za męskie. Termin "kobiece spojrzenie" na stałe wszedł do powszechnej dyskusji o kinie – jego przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

Przegląd Kobiety (z)za kamery pokazuje, jak zróżnicowane to spojrzenie bywa – w zależności od osobowości twórczej, ale też kraju, czasu, kontekstu historyczno-politycznego. Przyjrzymy się autorkom filmowym, pokażemy kobiece duety – reżyserek i operatorek czy reżyserek i montażystek.

Zaczniemy w czwartek 5 marca w kinie Iluzjon od znakomitej animacji Marjane Satrapi "Persepolis" (2007) opartej na jej autobiograficznym komiksie opisującym dojrzewanie w Iranie czasów rewolucji islamskiej. Uzupełnieniem i współczesnym komentarzem do przywoływanych przez reżyserkę historycznych wydarzeń będzie pokazany w ramach tego samego pokazu krótki dokument "Jina" (2023) Emilii Pluskoty, opowieść 6 irańskich kobiet o życiu w kraju rządzonym przez religijnych fundamentalistów – punktem odniesienia dla nich jest przywołana w tytule "Jina" Mahsa Amini, młoda Kurdyjka pobita na śmierć przez policję obyczajową za włosy wymykające się spod hidżabu. Tragiczna historia – tym razem współczesnego Peru – i wpisana w nią kobieca trauma jest też tłem "Gorzkiego mleka" (2009) Claudii Llosy ze znakomitymi zdjęciami argentyńskiej operatorki Natashy Braier, który pokażemy w Iluzjonie w czwartek 19 marca. Traumatyczne seksualne doświadczenie jest również tematem wyjątkowego eksperymentu amerykańskiej reżyserki Marthy Coolidge: jej "Not a Pretty Picture" (1976) to pionierskie metakino, przekraczające granice gatunków, zacierające różnice między fabułą a dokumentem, łączące różne poziomy filmowej rekonstrukcji wydarzenia z przeszłości autorki, której artystyczną partnerką w tym niezwykłym artystycznym przedsięwzięciu była montażystka Suzanne Pettit (niedziela, 23 marca, kino Iluzjon).

W programie przeglądu znalazły się też kobiece dekonstrukcje i pastisze gatunkowe, jak rozbijający romantyczne klisze "Zimowy romans" (1979), pierwszy film niezależnej amerykańskiej reżyserki Joan Micklin Silver realizowany w systemie studyjnym (sobota, 8 marca, kino Iluzjon) czy "Zabójcze ciało" (2009) Karyn Kusamy ze scenariuszem Diablo Cody – feministyczny horror z dużą dawką czarnego humoru, który pokażemy w niedzielę 15 marca w kinie Iluzjon. To współczesne, światowe kino kobiet w przeglądzie zamyka "Chłopczyca" (2011) Céline Sciammy, eksplorująca powracający w twórczości francuskiej reżyserki temat dojrzewania, performatywności płci i queerowego doświadczenia – film ze zdjęciami Crystel Fournier zaprezentujemy w kinie Iluzjon we wtorek 17 marca.

Nie zabraknie też klasyki: 10 marca w Iluzjonie pokażemy "Laurę" (1944) Otto Premingera, jeden z najlepszych filmów noir, znakomity czarny kryminał, którego współscenarzystką była Elizabeth Reinhardt. A na zakończenie zaprosimy na "Szczęście" (1965) Agnès Vardy, legendy francuskiego kina i ikony Nowej Fali – tę rozgrywającą się w malowniczych plenerach przypowieść o kruchości tytułowego szczęścia zaprezentujemy w niedzielę 29 marca w kinie Iluzjon.

Niezmiernie istotną część przeglądu stanowi kino polskich filmowczyń, zarówno współczesnych, jak też już klasyczek. Te ostatnie reprezentuje Barbara Sass i jej poruszający "Krzyk" (1982), trzeci film reżyserki zrealizowany z Dorotą Stalińską, tu w roli życia – ich duet wciąż pozostaje jedynym takim w polskiej kinematografii. Obraz, który znalazł się na Liście Polskiego Dziedzictwa Filmowego pokażemy w środę 11 marca w Ziemi Obiecanej na Wałbrzyskiej – a po seansie odbędzie się spotkanie z Kobietami Kina. W programie znalazły się też głośne, liczne nagradzane kobiece debiuty reżyserskie ostatnich lat: "To nie mój film" (2024) Marii Zbąskiej (sobota 7 marca, Ziemia Obiecana) i "Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej" (2025) Emi Buchwald (czwartek 12 marca, kino Iluzjon) – po obu pokazach zapraszamy na spotkanie z reżyserkami. Gościnią przeglądu będzie też ceniona operatorka Weronika Bilska, autorka zdjęć do "Piosenek o miłości" (2021) Tomasza Habowskiego , które pokażemy we wtorek 24 marca na Wałbrzyskiej oraz znakomita montażystka i rektorka łódzkiej Szkoły Filmowej Milenia Fiedler – spotkanie z nią odbędzie się po pokazie filmu Urszuli Antoniak "Splendid Isolation" (2021), opowieści o relacji dwóch młodych kobiet wywodzących się ze skrajnie różnych środowisk (sobota 28 marca, Ziemia Obiecana). W programie znalazła się też polska klasyka kina dla dzieci, czyli "Bułeczka" (1973) Anny Sokołowskiej, reżyserki konsekwentnie eksponującej w tym nurcie kobiece/dziewczęce spojrzenie – na tę adaptację książki Jadwigi Korczakowskiej zapraszamy najmłodszych na Wałbrzyską w sobotę 21 marca. Wszystkie pokazy poprzedzone są filmoznawczymi prelekcjami.

Program filmowy przeglądu Kobiety (z)za kamery uzupełniają wydarzenia edukacyjne w sobotę 28 marca na Wałbrzyskiej: wykład Pauliny Kwiatkowskiej oraz edyton – jedyny taki maraton uzupełniania haseł Wikipedii poświęconych twórczyniom filmowym. Przegląd będzie też miał swoją wersję online na portalu Ninateka: przez cały marzec będą tam dostępne – jak zawsze bez opłat, logowania i reklam – filmy kobiet i o kobietach: fabuły, dokumenty i animacje, które specjalnie polecamy, bo pokażemy dzieła wybitnych twórczyń tego nurtu: Haliny Bielińskiej, Katarzyny Latałło, Teresy Badzian czy Zofii Ołdak.
Informacja sponsorowana
Idź do oryginalnego materiału