„Wobec zła” – to hasło przewodnie ogólnopolskiej konferencji, która rozpoczęła się w sobotę (10 października) w Teatrze Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach. Jej organizatorem jest Stowarzyszenie im. Jana Karskiego. Wydarzenie zgromadziło wybitnych twórców, intelektualistów, naukowców i działaczy społecznych, a punktem wyjścia do dyskusji stały się słowa Andrzeja Poczobuta, przypominające, iż choć zło początkowo budzi szok, to z czasem ludzie przyzwyczajają się do jego obecności.
Głównym celem kieleckiego spotkania jest zmierzenie się z fundamentalnym pytaniem – „Czy wobec zła pozostajemy bezradni?”. Uczestnicy obrad pochylają się nad źródłami i mechanizmami przemocy, ludzką sprawczością oraz problemem powszedniejącej obojętności. Jak podkreśla Bogdan Białek, honorowy prezes stowarzyszenia, organizatorzy postawili przed prelegentami zadanie zbadania, czy w człowieku można ukształtować wewnętrzne bariery chroniące przed zadawaniem cierpienia oraz jak skutecznie mobilizować do solidarności i dobra.
– Ta konferencja ma na celu przede wszystkim uwrażliwienie nas na to, żebyśmy, po pierwsze, powrócili do tej elementarnej umiejętności rozróżniania dobra od zła. Po drugie zaś musimy zadać sobie pytanie, jaka jest nasza współodpowiedzialność za zło? Bo bierność wobec zła jest jednak odpowiedzialnością za zło – tłumaczy Bogdan Białek.
W pierwszym dniu wydarzenia uczestnicy wysłuchali wystąpień poświęconych różnym wymiarom ludzkiej postawy w obliczu kryzysów i cierpienia. Wśród prelegentów znalazła się reżyserka Agnieszka Holland, która w swojej twórczości od lat zgłębia dylematy moralne oraz dramat jednostki w sytuacjach granicznych. Jak podkreśla sama jest zaskoczona, iż coś co wiele lat temu uznawane było za dystopijne, dziś jest rzeczywistością. Zwraca jednak przy tym uwagę, iż zło można pokonać tylko w jeden sposób.
– Możemy pomagać i po prostu czynić dobro. To bardzo mocno dziś wybrzmiało. Znam całe grupy ludzi w Polsce, którzy wytrwale i bez względu na to, jak to jest to odbierane czy oceniane, czynią dobro. Po prostu pomagają innym ludziom, którzy są w potrzebie – przekonuje Agnieszka Holland.
O roli twórczości w konfrontacji z trudną historią mówił zaś poeta i publicysta Wojciech Bonowicz w wystąpieniu zatytułowanym „Nic od nas nie zależy? Odpowiedź literatury”. Przestrzegał w nim przed amnezją społeczną i wskazywał na misję kultury.
– Społeczeństwa bardzo gwałtownie zapominają, zwłaszcza o tym, co zrobiły źle. Artysta musi przypominać o tym, iż już raz weszliśmy w taką pułapkę albo popełniliśmy błędy, których nie należy powtarzać. Natomiast wydaje mi się, iż potrzebujemy też takiej literatury gorącej czy sztuki, która da nam też trochę nadziei i nas zmobilizuje – uważa Wojciech Bonowicz.
Do udziału w konferencji zaproszeni zostali również filozof i eseista Tomasz Stawiszyński, reporter Wojciech Tochman, psychiatra prof. Bogdan de Barbaro czy redaktor naczelny Gazety Wyborczej Adam Michnik. Konferencja „Wobec zła” zakończy się w niedzielę (11 października). Tego dnia, obok kolejnych paneli dyskusyjnych i podsumowania zjazdu, odbędzie się również uroczystość wręczenia Bogdanowi Białkowi medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, nadanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
