Spotkanie z autorami audiodokumentu przyciągnęło licznych słuchaczy cyklu „Ciekawość świata”. Przybyła do Urzędu Miejskiego w Kcyni publiczność swoją obecnością dała świadectwo tego, iż wspomnienia z okresu II wojny światowej są dla niej istotne, iż ludzie wciąż widzą zasadność wracania do nich i rozmowy o świadkach historii.
Czy doświadczenie totalitaryzmów XX wieku czegokolwiek nauczyło ludzkość, czy następne pokolenia wyciągnęły z tego tragicznego doświadczenia jakieś wnioski? To już osobny temat.
Witając naszych gości – reportażystów, dziennikarzy Polskiego Radia PIK: Żanetę Walentyn i Michała Słobodziana prowadząca cykl „Ciekawość świata” Justyna Makarewicz podkreśliła, iż już od dawna chciała zorganizować takie spotkanie – wspólne słuchanie reportażu połączone z rozmową z jego twórcami. Obchodzona niedawno 81. rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau oraz wyjątkowa realizacja, której podjęli się Goście, były ku temu wspaniałą okazją.
Wspólnie wysłuchaliśmy audiodokumentu „Tu się nie płacze”. Taka formuła jest połączeniem słuchowiska, które powstało w oparciu o wspomnienia Heleny Dunicz-Niwińskiej i Józefa Kropińskiego z innymi gatunkami radiowymi – dokumentem, reportażem. Publiczność w skupieniu wysłuchała wspomnień czytanych przez wybitnych aktorów – Annę Seniuk, Przemysława Bluszcza, Mateusza Rusina, Leona Charewicza. W trakcie słuchania towarzyszyło nam wiele refleksji i uczuć – od współczucia po smutek i wdzięczność, iż przyszło nam żyć w czasach względnego pokoju.
W drugiej części spotkania zapytaliśmy naszych Gości, w jakich okolicznościach dowiedzieli się o postaci Józefa Kropińskiego, ile trwała praca nad audiodokumentem, kto miał wpływ na dobór obsady aktorskiej. Michał Słobodzian uzupełnił powojenne losy Józefa Kropińskiego, który swoimi kompozycjami próbował zainteresować władze, próbował je wydać. Żaneta Walentyn wskazywała, iż w przypadku dorobku Kropińskiego zaistniała taka sama sytuacja, jak w przypadku Czochralskiego – to zainteresowanie obcokrajowców było pierwsze, w kraju dorobek jednego i drugiego nie był powszechnie znane. Włoski muzyk Francesco Lotoro odkrył kompozycje Kropińskiego i nawiązał kontakt z Akademią Muzyczną w Bydgoszczy. „Jeśli ta muzyka nie jest wykonywana, to tak, jakby ci ludzie wciąż byli za drutami. Muzyka jest symbolem życia” – opowiadał w audiodokumencie. Rozmawialiśmy także o innych członkach obozowych orkiestr (m.in. znanej Almie Rose, której wujem był kompozytor Gustaw Mahler), a także tych, którzy spisali i wydali wspomnienia, jak Anita Lasker czy Szymon Laks. Nasi Goście opowiadali także, w jaki sposób przebiega praca nad ostatecznym kształtem audiodokumentu, iż to są często godziny spędzone na powtarzalnym słuchaniu tego samego fragmentu, dbałości o to, by wszystko do siebie pasowało, było spójne i zrozumiałe dla słuchacza. Audiodokument jest dostępny w serwisie Youtube (kliknij) lub Spotify (kliknij).
Aby wysłuchać jednej z kompozycji Józefa Kropińskiego, zatytułowanej „Rezygnacja” w interpretacji Francesco Cassano, kliknij tutaj
Następne spotkanie w cyklu „Ciekawość świata” – 25 lutego 2026 r. o g. 17.
Tekst i zdjęcie: Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni
