Jesse Eisenberg: „jestem obywatelem Polski”

Jesse Eisenberg to jeden z najbardziej rozpoznawalnych aktorów swojego pokolenia, który zdobył uznanie nie tylko przed kamerą, ale również za nią, jako reżyser i twórca. Choć urodził się i wychował w Stanach Zjednoczonych, w jego biografii najważniejsze miejsce zajmuje Polska.

Jesse Eisenberg to nie tylko aktor i reżyser, ale także pisarz, który publikował teksty w The New Yorker oraz na stronie internetowej „McSweeney’s”. Napisał, a także wystąpił w trzech sztukach teatralnych wystawianych na nowojorskiej scenie: „Asuncion”, „The Revisionist” oraz „The Spoils”. W 2015 roku wydał swoją pierwszą książkę pt. „Bream Gives Me Hiccups: and Other Stories”. Choć urodził się i wychował w Nowym Jorku i New Jersey, w jego biografii ważne miejsce zajmuje Polska, która nie tylko stanowi istotny element jego tożsamości, ale także często pojawia się w rozmowach o jego życiu prywatnym oraz artystycznych wyborach.

Rodzina Eisenberga ma żydowskie korzenie, jego przodkowie pochodzą z diaspory aszkenazyjskiej, która przez wieki zamieszkiwała tereny dzisiejszej Polski i Ukrainy. Eisenberg wielokrotnie podkreślał, iż świadomość rodzinnej historii ma dla niego duże znaczenie. Jego pradziadek ze strony matki, Hyman „Herman” Mendelsohn urodził się w Krasnymstawie w rodzinie żydowskiej. Jeden z pradziadów ze strony ojca, Sam Eisenberg, żydowskiego pochodzenia, również pochodził z Polski. Jego ciocia, Maria Greber mieszka w Szczecinie. Z kolei przodkowie jego żony Anny Strout pochodzą z Łodzi.

Temat pamięci, tożsamości i dziedzictwa często powraca w jego wypowiedziach. Aktor zwraca uwagę na to, jak doświadczenia poprzednich pokoleń wpływają na wrażliwość i sposób postrzegania świata przez następne pokolenia. To zainteresowanie własnymi korzeniami znalazło odzwierciedlenie w jego pracy artystycznej poprzez angażowanie się w projekty, które dotykają tematów historii, odpowiedzialności moralnej i losów jednostki w obliczu wielkich wydarzeń. Jesse zagrał w filmie wenezuelskiego reżysera i pisarza, również o polsko-żydowskim pochodzeniu – Jonathana Jakubowicza Zielinskiego „Resistance”. Film ten zdobył German Film Peace Prize 2020.

Aktor nie traktuje swojego pochodzenia wyłącznie jako ciekawostki biograficznej, stąd jego projekt filmowy „A Real Pain” z 2024 roku, który zdobył dwie nominacje do Złotego Globu: za najlepszą rolę aktorską w filmie muzycznym lub komediowym oraz za najlepszy scenariusz, a także nominację do Nagrody Akademii – Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny. Grający jedną z głównych ról Kieran Culkin (brat tego „Kevina”) zdobył wiele nagród za swoją kreację, w tym Oscara za drugoplanową rolę męską. Film „A Real Pain” to komediodramat nakręcony w konwencji filmu drogi opowiadający o kuzynach Davidzie i Benjim, którzy wyruszają do Polski w poszukiwaniu swoich korzeni. Podróżując po Polsce poznają historię Holocaustu. Film był kręcony w Polsce w Lublinie, Radomiu i Krasnymstawie. Artysta współpracował z absolwentami łódzkiej filmówki oraz historykami i edukatorami pracującymi w dawnym niemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku w Lublinie. Autorem zdjęć do filmu jest Michał Dymek, a ciekawostką może być fakt, iż jedną z ról grała pamiętna Baby z „Dirty Dancing” czyli Jennifer Grey.

Przy okazji pracy nad tym bardzo osobistym projektem filmowym Jesse złożył w 2023 roku wniosek o przyznanie mu polskiego obywatelstwa. Otrzymał je w 2024 roku, a akt nadania obywatelstwa przez prezydenta Andrzeja Dudę odbył się w Polskim Przedstawicielstwie przy ONZ w Nowym Jorku. W 2024 roku Eisenberg został również Honorowym Obywatelem Miasta Krasnystaw. Podczas ceremonii aktor i reżyser powiedział „Cieszę się, iż jestem Europejczykiem, ale jeszcze bardziej cieszy mnie to, iż jestem obywatelem Polski”.

IB