Bollywood to nie tylko rozrywka, to zjawisko socjologiczne. To filmy, które w Indiach mają status religii, a ich gwiazdy traktowane są jak bóstwa. Aby zrozumieć ten fenomen, trzeba odrzucić zachodnie przyzwyczajenia i dać się porwać konwencji, w której emocje są zawsze podkręcone na maksimum. W naszym artykule wyjaśnimy, czym tak naprawdę jest to kino, jak ewoluowało i które tytuły warto znać, by nie wyjść na ignoranta w towarzystwie kinomanów.
REKLAMA
Zobacz wideo Kubek w "Grze o tron" i ciężarówka w "Panu Wołodyjowskim", czyli najsłynniejsze ekranowe wpadki
Bollywood a kino indyjskie. Czy to to samo?
To pierwszy i najważniejszy błąd, jaki popełniamy. Często używamy terminów "filmy bollywood" i "filmy indyjskie" zamiennie, a to nie jest precyzyjne.
Indie to kraj wielu języków i kultur. Bollywood to potoczna nazwa przemysłu filmowego zlokalizowanego w Bombaju (dawniej Bombay + Hollywood), tworzącego filmy w języku hindi. Jednak kino Indii to także:
Tollywood: Kino w języku telugu (to stamtąd pochodzi globalny hit "RRR").
Kollywood: Kino w języku tamilskim.
Kino bengalskie: Bardziej artystyczne i niszowe.
Mimo tych różnic, to właśnie produkcje w języku hindi zdominowały światową wyobraźnię, stając się wizytówką subkontynentu.
Czytaj też: "Dwa polskie filmy docenione przez BBC. Zajmują miejsce wśród 100 najlepszych filmów XXI wieku".
Masala Movie, czyli prosty przepis na sukces
Dlaczego filmy hinduskie realizowane są po trzy godziny? Ponieważ opierają się na konwencji "Masala Movie". Masala to mieszanka przypraw - i takie też są te filmy. W jednej produkcji znajdziesz wszystko:
Akcja - pościgi, strzelaniny i walki wręcz.
Romans - często tragiczny lub utrudniony przez podziały społeczne.
Komedia - slapstickowy humor przeplatający poważne sceny.
Dramat rodzinny - relacje z rodzicami są w kulturze indyjskiej świętością.
Wszystko to spięte jest klamrą musicalową. Piosenki nie są tylko przerywnikami, ale też popychają fabułę do przodu lub obrazują stan wewnętrzny bohaterów (np. sekwencje snów).
Ewolucja stylu Bollywood: od "Czasem słońce, czasem deszcz" do nowoczesnych thrillerów
Większość Polaków kojarzy ten gatunek przez pryzmat hitu "Czasem słońce, czasem deszcz" z początku lat 2000. To klasyka melodramatu. Jednak dzisiejsze filmy bollywoodzkie wyglądają inaczej.
Współcześni twórcy coraz częściej rezygnują z tradycyjnych sekwencji tanecznych na rzecz realizmu. Powstają mroczne thrillery kryminalne (np. "Drishyam"), biografie sportowe ("Dangal") czy filmy poruszające trudne tematy społeczne, jak system edukacji czy rola kobiet w społeczeństwie. Zastosowane technologie, efekty specjalne i montaż w niczym nie ustępują już produkcjom z USA.
Ikony kina Bollywood, które musisz znać
Nie można mówić o Bollywood bez wspomnienia o "Klanie Khanów". Trzech aktorów o tym nazwisku (niespokrewnionych ze sobą) rządzi sercami fanów od lat 90.:
Shah Rukh Khan (SRK) - król romansu, absolutna ikona i najbardziej rozpoznawalna twarz Bollywood na świecie.
Aamir Khan - perfekcjonista, który wybiera ambitne, społecznie zaangażowane projekty.
Salman Khan - bohater kina akcji, uwielbiany przez masy.
Obok nich błyszczą aktorki, takie jak Deepika Padukone, Priyanka Chopra (która zrobiła karierę w Hollywood) czy Alia Bhatt.
Najlepsze filmy Bollywood. Co warto obejrzeć na początek?
jeżeli chcesz zacząć przygodę z tym kinem, warto wybrać tytuły, które są przystępne, a jednocześnie pokazują różnorodność gatunku. Oto nasz subiektywny ranking na start:
1. "3 Idiots" (Trzej idioci)
To nie jest trywialna komedia, jak sugeruje tytuł. To genialny, wzruszający i zabawny film o presji systemu edukacji i poszukiwaniu własnej drogi. jeżeli masz obejrzeć tylko jeden film indyjski w życiu - niech to będzie ten.
2. "Dangal"
Film oparty na faktach, z Aamirem Khanem w roli głównej. Opowieść o ojcu, który trenuje swoje córki na zapaśniczki, wbrew społecznym normom. Niesamowita historia o sile kobiet i determinacji.
3. "Zindagi Na Milegi Dobara" ("Żyje się tylko raz")
Nowoczesne kino drogi. Trzech przyjaciół jedzie na kawalerski wyjazd do Hiszpanii. Piękne widoki, brak patosu, świetna chemia między aktorami. To Bollywood w wersji "light" i bardzo europejskim wydaniu.
4. "Dilwale Dulhania Le Jayenge" ("Żona dla zuchwałych")
Dla fanów klasyki. Film, który jest wyświetlany w indyjskich kinach nieprzerwanie od 1995 roku. Definicja romansu bollywoodzkiego ze wszystkimi jego zaletami i wadami.
Gdzie oglądać?
Dostępność to dziś żaden problem. Najlepsze filmy bollywood znajdziesz na najpopularniejszych platformach streamingowych. Netflix i Amazon Prime Video mają potężne biblioteki kina indyjskiego (często z polskimi napisami lub lektorem). Warto szukać w zakładkach "International" lub "Indian Movies".
Filmy bollywoodzkie wymagają od widza tylko jednego: zaufania. jeżeli zaakceptujesz konwencję, w której emocje są jaskrawe, a muzyka towarzyszy każdej ważnej chwili, odkryjesz kino pełne pasji, kolorów i wartości, o których zachodnia kinematografia czasem zapomina. To świat, w którym miłość zawsze zwycięża, a dobro zostaje nagrodzone, a czy nie tego właśnie szukamy w filmach?
.jpg)
