Filmowe powroty: Podhale

Unikalne filmy przedstawiające Podhale i jego mieszkańców w latach 1949–1976, niedawno odnalezione w prywatnych archiwach w USA, zostaną po raz pierwszy zaprezentowane publicznie 4 października 2026 roku w Ludźmierzu. Niemym filmom podczas pokazu będzie towarzyszyć muzyka góralska wykonywana na żywo.

Zapraszamy na pierwszy publiczny pokaz unikalnych filmów z Podhala z lat 1949–1976, niedawno odnalezionych w USA. Nagrywali je Podhalanie, którzy wyemigrowali za chlebem za wielką wodę, a później wracali z kamerą w rodzinne strony. Podczas pokazu zaprezentowany zostanie wybór najciekawszych fragmentów filmów, przedstawiających Chochołów, Czarny Dunajec, Długopole, Dzianisz, Miętustwo, Nowy Targ i wiele innych miejscowości.

Dawne Podhale znane jest przede wszystkim ze starych fotografii, filmowych zapisów zachowało się znacznie mniej. Taśmy filmowe 8 mm, Super 8 oraz 16 mm, odnalezione w Chicago przez dr Agatę Zborowską, dają zatem rzadką możliwość zobaczenia dawnych mieszkańców Podhala w ruchu. Wiele z tych historycznych obrazów zostało zarejestrowanych w kolorze, ale tylko nieliczne mają dźwięk. Projekcji będzie więc towarzyszyć muzyka góralska wykonywana na żywo przez zespół „Podhalanie”, który działa przy Oddziale Ludźmierz Związku Podhalan.

Wydarzenie rozpocznie się od wprowadzenia dr Agaty Zborowskiej, która opowie o filmach, ich twórcach, oraz o tym, jak zostały odnalezione. Następnie odbędzie się projekcja (około 60 min.), a po niej rozmowa z publicznością. Liczymy, iż widzowie pomogą rozpoznać miejsca i osoby uwiecznione na filmach. Szczególnie zapraszamy starszych mieszkańców Podhala. Być może niektórzy z Państwa zobaczą na ekranie swoich rodziców, sąsiadów, a choćby siebie z młodych lat.

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Darmowe wejściówki są dostępne pod numerem telefonu (+48) 18 548 16 60 w dni powszednie od 8:00 do 16:00 lub w sekretariacie Instytutu Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich.

***

Organizatorzy wydarzenia

Fundacja Instytut Pomiędzy, Oddział Ludźmierz Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II

Współorganizatorzy wydarzenia

Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, Instytut Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich, Chicago Film Archives, Związek Podhalan w Północnej Ameryce, Katholieke Universiteit Leuven, projekt Not-So-Ordinary

Patronat

Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem