Nadzieja ma Cztery Łapy. Dokument o wolontariuszach z OSP Marki ukazuje kulisy pracy psów ratowniczych i brak systemowego wsparcia.
W 2025 roku w Polsce zgłoszono 13 032 zaginięć osób, w tym 975 dzieci. W wyścigu z czasem, gdzie pierwszych siedem dni ma najważniejsze znaczenie dla odnalezienia zaginionych, niezastąpioną rolę odgrywają psy ratownicze oraz wolontariusze. Film
dokumentalny „Nadzieja ma cztery łapy” w reżyserii Szymona Pawlika, wsparty piosenką autorstwa Ranko Ukulele, przybliża nieznane kulisy służby Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej OSP w Markach, obnażając przy tym systemowe luki w finansowaniu cywilnego ratownictwa.
Jeden pies zastępuje pracę 40 ludzi
Zgodnie z oficjalnymi statystykami, w 2024 roku w Polsce zarejestrowano 13 540 przypadków zaginięć ludzi. Choć dane wskazują, iż 95% zaginionych dzieci odnajduje się i wraca do domów w ciągu pierwszych siedmiu dni od zniknięcia, sukces każdej akcji zależy od sprawnego wykorzystania zasobów ludzkich i technologicznych.
W trudnym, nieprzejrzystym terenie – takim jak gęste kompleksy leśne, bagna czy gruzowiska – tradycyjne tyraliery ratownicze często ustępują skutecznością pracy węchowej zwierząt. Szacuje się, iż jeden dobrze wyszkolony pies ratowniczy potrafi w terenie zastąpić pracę choćby 40 ludzi. Przeszukuje wyznaczony obszar znacznie szybciej i precyzyjniej,
wskazując obecność ludzkiego zapachu tam, gdzie ludzkie oko i sprzęt techniczny zawodzą.
„Praca nad filmem uświadomiła nam, z jak wielkim poświęceniem wiąże się wolontariat w ratownictwie. Ci ludzie i ich psy oddają swój czas, zdrowie i prywatne środki, by ratować ludzkie życie, nie otrzymując w zamian systemowej gwarancji wsparcia” – wskazuje Szymon Pawlik, reżyser, autor zdjęć i montażysta dokumentu.
Cena bezinteresowności. Agnieszka, Lulu i droga po certyfikat Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza OSP w Markach działa od 2018 roku. Wszyscy jej członkowie to wolontariusze, którzy na co dzień łączą pracę zawodową i życie rodzinne z
gotowością do wyjazdu na akcję o każdej porze dnia i nocy. Mimo kluczowej roli w strukturach ratownictwa, takie zespoły borykają się z brakiem systemowego wsparcia.
Koszty zakupu psów, wieloletniego szkolenia, specjalistycznej opieki weterynaryjnej, wyżywienia, a także zakupu ekwipunku ratowniczego są w większości pokrywane z prywatnych kieszeni ratowników. Co więcej, w przeciwieństwie do zwierząt pracujących w służbach państwowych, psy z ochotniczych straży pożarnych po przejściu na „emeryturę”
nie objęte są państwowymi świadczeniami.
Film „Nadzieja ma Cztery Łapy” ukazuje bezkompromisowy, wyzbyty lukru obraz tej służby. Oś narracji stanowi historia przewodniczki Agnieszki i jej 3-letniej suczki Lulu. Widzowie śledzą ich wyboistą drogę do uzyskania uprawnień do udziału w akcjach poszukiwawczych.
Wymaga on od psa absolutnego skupienia, umiejętności poruszania się w trudnym terenie oraz żelaznej kontroli nad impulsami w ekstremalnie stresujących warunkach.
W tle historii Agnieszki i Lulu pojawiają się także inne psy z grupy, stanowiące filar OSP Marki: 10-letnia, niezawodna emerytka Bonnie oraz Frodo – pies, który ma na swoim koncie odnalezienie żywego człowieka w trudnych warunkach terenowych.
„Chcieliśmy stworzyć obraz, który z jednej strony oddaje hołd cichym bohaterom i ich czworonożnym partnerom, a z drugiej – stawia trudne pytania o model finansowania ratownictwa obywatelskiego w Polsce” – dodaje Paweł
Leszczyński, producent koncepcyjny filmu.
Nietypowy poligon i piwo bezalkoholowe wspierające ratowników Szkolenie psa ratowniczego wymaga ciągłego wystawiania go na różnorodne, trudne bodźce środowiskowe. Od 2022 roku Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza OSP w Markach
korzysta z unikalnego poligonu treningowego, jakim stał się Warszawski Festiwal Piwa (WFP).
Współpraca ta ma charakter szkoleniowy i desensybilizacyjny. Obecność na wydarzeniu masowym pozwala psom na kontrolowane oswajanie się z tłumem, wysokim natężeniem hałasu, nietypowymi nawierzchniami oraz intensywnymi zapachami, w tym ze specyficznym zapachem osób pod wpływem alkoholu. Ma to bezpośrednie przełożenie na praktykę –
podczas rzeczywistych akcji poszukiwawczych zaginione osoby niejednokrotnie znajdują się w stanie zaburzonej świadomości, a pies ratowniczy musi potrafić pracować bezstresowo i skutecznie w takich warunkach.
Nowoczesne ratownictwo w dużej mierze opiera się na precyzyjnej technologii. Prowadzenie akcji poszukiwawczych wymaga mapowania terenu w czasie rzeczywistym i ciągłego śledzenia pozycji zespołów w polu przez sztab (nawigatorów i ratowników kwalifikowanych ratowników pierwszej pomocy). Do tego celu wykorzystywany jest profesjonalny sprzęt GPS.
Zakup kosztownego wyposażenia technologicznego wspierają inicjatywy społeczne i rynkowe. Browar Amber we współpracy ze Stowarzyszeniem Wolny Kraft zorganizował akcję charytatywną, w ramach której dochód ze sprzedaży dedykowanego piwa bezalkoholowego przekazywany jest na zakup urządzeń GPS dla OSP Marki.
„Partnerstwo z ratownikami pokazuje, iż inicjatywy branżowe mogą realnie przekładać się na bezpieczeństwo publiczne. Środki ze sprzedaży piwa bezalkoholowego bezpośrednio finansują sprzęt, od którego zależy sprawność akcji w terenie i – ostatecznie – ludzkie życie” – wyjaśnia Michał Lassota, producent wykonawczy.
Festiwalowa dystrybucja, przypinki-cegiełki i oprawa muzyczna
Film „Nadzieja ma cztery łapy” znajduje się w tej chwili w ograniczonej dystrybucji festiwalowej. Twórcy poszukują partnerów – domów kultury, kin studyjnych oraz instytucji pozarządowych
– zainteresowanych organizacją pokazów lokalnych.
Inicjatorem i głównym inwestorem wspierającym produkcję oraz promocję filmu jest Stowarzyszenie Wolny Kraft. W ramach działań promocyjnych i wspierających jednostkę, do sprzedaży trafiła limitowana, emaliowana przypinka z wizerunkiem suczki Lulu, wyprodukowana w Polsce. Część puli przypinek została przekazana bezpośrednio strażakom z OSP Marki jako cegiełka na cele statutowe.
Warstwę muzyczną dokumentu dopełnia utwór pod tym samym tytułem, skomponowany przez utalentowaną artystkę Ranko Ukulele. Piosenka „Nadzieja ma Cztery Łapy” znajdzie się również na jej nadchodzącym albumie płytowym oraz jako singiel z teledyskiem 8. października 2026 roku.
„Muzyka Ranko Ukulele wprowadza do dokumentu niezwykłą wrażliwość. Pozwala widzowi przetworzyć trudne emocje związane z tematyką zaginięć i docenić więź, jaka łączy człowieka z psem ratowniczym” – podsumowuje
Małgorzata Kowcun, producent artystyczny projektu.
Nota informacyjna
Szczegóły dokumentu:
Nadzieja ma Cztery Łapy, reż. Szymon Pawlik, 40′
Trailer: https://www.youtube.com/embed/xZlyfPUHGiw
Wersja poglądowa dokumentu:
Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza Ochotniczej Straży Pożarnej w Markach (województwo mazowieckie) działa od 2018 roku. Jest wyspecjalizowaną jednostką wolontariacką, przeznaczoną do prowadzenia działań poszukiwawczych osób zaginionych w
terenie otwartym oraz na gruzowiskach. W skład grupy wchodzą specjaliści ds. nawigacji, ratownicy medyczni oraz certyfikowane zespoły z psami ratowniczymi. Stowarzyszenie Wolny Kraft to organizacja zrzeszająca konsumentów, promująca kulturę rzemiosła, odpowiedzialność społeczną oraz inicjatywy charytatywne. Stowarzyszenie aktywnie angażuje się w projekty wspierające lokalne społeczności, ratownictwo oraz kulturę, stanowiąc inicjatora i producenta filmu dokumentalnego „Nadzieja ma Cztery Łapy”.
Kontakt: Paweł Leszczyński, tel. 514 877 298, [email protected]
Strona projektu i link do informacji, jak można pomóc:
Napisy końcowe:
Reżyser
Szymon Pawlik
Producent koncepcyjny
Paweł Leszczyński
Producent wykonawczy
Michał Lassota
Producent artystyczny
Małgorzata Kowcun
Zdjęcia
Szymon Pawlik
Montaż
Szymon Pawlik
Operator drona, zdjęcia
Paweł Stelmach
Dźwięk
Szymon Pawlik
Postprodukcja dźwięku
Przemysław Piłaciński
Muzyka
Przemysław Piłaciński
Utwór “Nadzieja ma Cztery Łapy”
Marta “Ranko Ukulele” Grenda
Postprodukcja utworu “Nadzieja ma Cztery Łapy”
Paweł “Paweuke” Wojciechowski
Kolor korekcja
Szymon Pawlik
Grafika i animacje
Małgorzata Kowcun
Tłumaczenia i napisy
Piotr Kucharski
Wystąpili
Dariusz Parol
Agnieszka Pieprzowska
Michał Baranowski
Małgorzata Woźniak
Marcin Brzeziński
Michał Szalc
Marcin Brzeziński
Maciej Dublasiewicz
Katarzyna Wodniak
Psi bohaterowie
Lulu (golden retriever)
Bonnie (mieszaniec)
Baster (owczarek australijski)
Vita (border collie)
Lucyfer (border collie)
Shira (border collie)
Dakar (labrador)
Bourbon (gończy polski)
Grab (münsterländer)
Vapuu (lapinporokoira)
Leonidas (golden retriever)
Frodo (labrador)
Fox (border collie)
Rocky (owczarek niemiecki)
Etna (border collie)
Ava (owczarek holenderski)
Ravi (border collie)
Florek (owczarek belgijski)
Dafne (owczarek belgijski)
Arturek (border collie)
Bluś (border collie)
Furia (owczarek niemiecki)
Oshee (owczarek belgijski)
Nikita (owczarek belgijski)
Joda (owczarek belgijski)
Jumbo (mieszaniec)
Chica (mieszaniec)
Partnerzy i sponsorzy
Browar Amber
Warsaw Experience Center
Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza OSP Marki
Specjalistyczna Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza OSP Gdańsk
Ochotnicza Straż Pożarna Marki
Patroni
Ewa Dudzińska
Izabela Wawrzyniak
Krzysztof Zubilewicz
