FIIO JA11 vs KA17 – recenzja i porównanie. Czy dużo drożej to dużo lepiej?

Na jakość dźwięku, którym karmimy nasze uszy, ma wpływ wiele czynników, począwszy od jakości pliku z dźwiękiem, a skończywszy na samych słuchawkach. Jednym z najprostszych do poprawy aspektów jest czystość i jakość sygnału doprowadzanego do urządzenia wyjściowego. Dziś pokażę wam jak to zrobić w dwóch skrajnie różnych przedziałach cenowych.

Spis treści

• Specyfikacja techniczna
• Po co w ogóle nam DAC?
• Metodologia
• Zawartość opakowania
• Kompatybilność
• Brzmienie
• Funkcjonalność
• Oprogramowanie
• Podsumowanie

Specyfikacja techniczna

Parametr JA11 KA17

Cena	79 PLN	799 PLN
Połączenie USB	USB Type-C (kabel nieodłączalny)	USB-C odłączany
Wyjścia słuchawkowe	3,5 mm single-ended	3,5 mm single-ended + 4,4 mm zbalansowane
Układ DAC	Brak danych producenta	ES9069Q ×2
Wzmacniacz słuchawkowy	Zintegrowany	W pełni zbalansowany THX AAA 78+
Moc wyjściowa (32Ω)	30 mW + 30 mW	SE: do 270 mW ×2 BAL: do 650 mW ×2
Moc wyjściowa (300Ω)	Brak danych	SE: 30 mW ×2 BAL: 90 mW ×2
THD+N	<0,004% (32Ω) <0,003% (300Ω)	<0,0004% (1 kHz / 32Ω)
Stosunek sygnału do szumu	115 dB (A)	≥126 dB (A)
Poziom szumu	1,7 µV (A)	SE <2 µV / BAL <2,2 µV (A)
Obsługiwane formaty	PCM 384 kHz / 32 bit DSD DoP128	PCM 768 kHz / 32 bit DSD512 MQA (pełne dekodowanie)
Tryb bez sterownika	Obsługiwany	Obsługiwany
Wyświetlacz	Brak	0,91″ wyświetlacz punktowy
Wymiary	Brak danych	64,0 × 27,7 × 12,7 mm
Waga	~5 g	~33,5 g

Po co w ogóle nam DAC?

Zacznijmy od tego, czym jest DAC i adekwatnie po co to komu. To skrót od Digital-Analog Converter i jest to urządzenie służące przetwarzaniu zer i jedynek na analogowy sygnał dźwiękowy, często dodatkowo wyposażone we wzmacniacz. jeżeli właśnie doszliście do wniosku, iż w takim razie każdy komputer, laptop, telefon a choćby konsola, która posiada gniazdo słuchawkowe, posiada również DAC, to macie oczywiście rację. Jest jednak pewne ALE. Mianowicie, te wbudowane konwertery są często bardzo podstawowe, dodatkowo otoczone masą elektroniki, która zwyczajnie wywołuje w najlepszym przypadku statyczny szum, a w najgorszym zaś choćby sprzężenia w postaci “pykania”.

Druga kwestia to impedancja wyjściowa gniazda, która jest przystosowana do szerokiej gamy peryferii, praktycznie nigdy nie posiadająca regulacji i zwyczajnie zbyt wysoka, żeby wydobyć czysty dźwięk z bardziej wysublimowanych par słuchawek. Nie znaczy to oczywiście, iż nie da się ich używać, po prostu kilka osób zdaje sobie sprawę jak dużą różnicę w jakości dźwięku jest w stanie zrobić już niewielka i niedroga przejściówka z chipem w środku.

Metodologia

Oba urządzenia testowałem na dwóch parach słuchawek. Pierwsze z nich to moje prywatne i banalne do napędzenia monitory dokanałowe Truthear Zero: Blue2. Drugie zaś to FIIO x Jade Audio JT3, znacznie bardziej łakome, 80-omowe otwarte słuchawki nauszne. Mimo, iż oba zestawy są zbliżone cenowo, to technologia, jaka jest pod maską, jest równie skrajna, co w przypadku testowanych konwerterów. To w połączeniu z bardzo zróżnicowanymi pod względem gatunku i jakości masteringu utworami testowymi daje jeszcze wyraźniejszy obraz różnicy.

• Kup wzmacniacz FIIO KA17

Zawartość opakowania

Co znajdziemy w pudełku? W przypadku JA11 będzie to po prostu urządzenie i instrukcja, KA17 to już dodatkowo odłączany kabel USB-C, przejściówka USB-A do C oraz skajowy rękaw. Tańsze urządzenie nie posiada wymiennego kabla, ale, szczerze mówiąc, przy tej cenie to żadna różnica, bo i tak bardziej opłaca się zwyczajnie kupić nowe. Natomiast przy większym kuzynie już czuć, za co się płaci. Miło też, iż przy tak niskiej cenie JA11 nie poskąpiono na jakości wykonania i całość, choć niewielka, absolutnie nie sprawia wrażenia zrobionej po kosztach.

Kompatybilność

Oba urządzenia obsługują zarówno protokół UAC 1.0, jak i 2.0. Oznacza to, iż będą w stanie bezproblemowo przetworzyć większość formatów, ale także zadziałają na starszych urządzeniach, w tym konsolach Sony. Odbywa się to jednak pewnym kosztem, gdyż korektor nie jest obsługiwany w wersji 1.0. JA11 obsługuje wszystkie realnie używane dziś formaty hi-res, a przewaga KA17 w maksymalnych wartościach to głównie kwestia specyfikacji, nie odczuwalnej jakości.

Dodatkowo KA17 obsługuje wyjście cyfrowe S/PDIF (koaksjalne) dzięki kabla 3,5 mm → RCA oraz wyposażony jest w wyjście 4,4 mm (tzw. balans). Na czym polega różnica? Standardowe wyjście słuchawkowe 3,5 mm przesyła sygnał w konfiguracji tzw. single-ended, czyli oba kanały (lewy i prawy) dzielą wspólną masę jako przewód powrotny. W praktyce oznacza to większą podatność na zakłócenia i ograniczoną kontrolę nad przetwornikami. Wyjście zbalansowane (właśnie np. 4,4 mm) ma osobne przewody dla sygnału dodatniego i powrotnego każdego kanału, co pozwala na mocniejsze napędzenie słuchawek, lepszą separację kanałów i mniejsze zakłócenia. jeżeli macie słuchawki z wymiennym kablem i przystosowane pod balans – najczęściej będą to wejścia dual 3,5 mm TRS przy muszlach albo 2-pin / MMCX / QDC w przypadku IEM – możecie śmiało dokupić kabel 4,4 mm. To upgrade, który naprawdę warto rozważyć.

Brzmienie

Brzmienie mocno zależy też od tego, co napędzamy. Przy Zero: Blue2 oba urządzenia działały wyśmienicie, a realnie – jeżeli nie ruszacie korektora graficznego, bo na tyle pasuje wam oryginalne strojenie przetworników – jedyną realną różnicę odczujecie w maksymalnej głośności. Oczywiście jak już zaczniemy zabawę z ustawieniami i korekcją dźwięku KA17 wychodzi na prowadzenie, a to ze względu na całą masę przeróżnej funkcjonalności, do której przejdziemy za moment.

W przypadku JT3 tańszy DAC radził sobie równie dobrze, a jego napięcie i moc wyjściowa zupełnie wystarczają dla czułości 110 dB/Vrms, co zaowocowało czystym dźwiękiem i głębokim basem. Tu również KA17 zaczyna prowadzić w momencie, kiedy w ruch idzie korektor, a musiałem go używać więcej, gdyż JT3 oferują inne brzmienie niż to, do którego jestem na co dzień przyzwyczajony. Różnica byłaby na pewno bardziej odczuwalna, gdyby nie fakt, iż JT3 są słuchawkami otwartymi, które z natury mają lżejsze brzmienie i mniej wypunktowane niskie tony, ale o tym więcej w pełnej ich recenzji.

Zero: Blue2 (119,5 dB/Vrms) są bardzo czułe, więc choćby JA11 oferuje zapas głośności znacznie przekraczający bezpieczny poziom odsłuchu. W praktyce dodatkowa moc daje głównie większy margines przy korzystaniu z korektora, bez utraty głośności.Tak naprawdę więc przewaga KA17 rośnie odwrotnie proporcjonalnie do czułości słuchawek i tym, jak duży wpływ chcemy mieć na brzmienie przez korektor czy filtry.

Tutaj pozwolę sobie na wtrącenie dotyczące tak zwanego audio voodoo. Owszem, DAC może mieć negatywny wpływ na kompresję, dynamikę, poziom zniekształceń i tak dalej. Nie, nie oznacza to, iż trzeba kupować najdroższy sprzęt z jak najlepszymi numerkami. Oba omawiane dziś modele są wystarczająco mocne, by konwertować sygnał bez zniekształceń i problemów przy słuchawkach ze standardową czułością i impedancją. Poza tym to nie jest sprzęt projektowany pod ekstremalnie niską skuteczność, jak na przykład HiFiMAN HE-6.

• Kup wzmacniacz FIIO JA11

Funkcjonalność

Skoro już przy tym jesteśmy, należy zaznaczyć, iż oba urządzenia wyposażone są w korektor parametrowy, a nie graficzny. W praktyce oznacza to, iż mamy większą kontrolę i pracujemy na dostosowaniu dowolnej częstotliwości a nie zaś z góry ustalonej. Tutaj KA17 ma gigantyczną przewagę polegającą na tym, iż PEQ w nich ma dwukrotnie więcej (5 vs 10) pasm do dostosowania.

Muszę się przyczepić do obu modeli o jedno – nie posiadają automatycznego dostosowania wzmocnienia sygnału. Niezależnie czy podbijamy, czy obniżamy parametry dla danej częstotliwości, konieczna jest także edycja poziomu sygnału, żeby uniknąć zniekształcenia dźwięku (tzw. clippingu). Oczywiście zrobić to manualnie to nie problem, ale jeżeli ktoś nie jest tego świadom, może się wydawać, iż urządzenie jest wadliwe i zniechęcić. Technicznie rzecz biorąc KA17 posiada niezależny od PEQ wybór między niskim a wysokim wzmocnieniem, ale jest to stosowane raczej przy trybie stacjonarnym do ograniczenia mocy do bezpiecznego poziomu.

Wspomniany powyżej tryb stacjonarny to kolejna rzecz, która wyróżnia KA17 na tle młodszego brata. Dzięki podłączeniu zewnętrznego źródła zasilania zyskujemy jeszcze więcej mocy (szczegóły w tabelce), co pozwala nakarmić naprawdę wymagający sprzęt. W JA11 brakuje też takich funkcji jak filtry sygnału czy wybór czułości kontroli nad głośnością.

Oprogramowanie

Wszystkim tym można sterować dzięki aplikacji mobilnej, stacjonarnej, webowej bądź też (w wypadku KA17) fizycznych przycisków i wyświetlacza. Bardzo mnie cieszy opcja kontroli przez przeglądarkę na komputerach. Raz, ogranicza to bloatware, a dwa, daje pełną kontrolę niezależnie od urządzenia, tak długo jak ma ono dostęp do sieci. Kiedy go zabraknie, zawsze awaryjnie mamy apkę stacjonarną, która może ma toporny interfejs graficzny, ale za to nie zajmuje dużo miejsca i zasobów. Jedyną wadą każdego z tych rozwiązań jest, delikatnie mówiąc, tragiczne i niekompletne polskie tłumaczenie.