Zuzanna Wiatr (fot. Robert Utkowski/ MWG Wsola)
W tym roku festiwal „Opętani literaturą”, odbędzie się pod hasłem „Literatura, wolność, władza”.
I wolność, i władza?
– W czasie festiwalowych spotkań będzie zatem rozmawiać o tym, jakie są relacje literatury i władzy, o władzy… sądzenia, czyli czy nagrody literackie pomagają, czy przeszkadzają literaturze, a także o tym, co ma władza do literatury i czy literatura to wolność. A może przymus pisania to zarazem i wolność, i władza? – mówi Tomasz Tyczyński, sekretarz Nagrody Gombrowicza i kurator muzeum we Wsoli.
W spotkaniach weźmie udział ponad dwadzieścioro pisarek i pisarzy, krytyczek i krytyków literackich, artystek i artystów,. Będą wśród nich między innymi Weronika Murek, Barbara Elmanowska, Olga Hund, Justyna Bargielska, Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski, Józef Olejniczak, Kasia Lins, Fisz Emade Tworzywo, Zuzanna Wiatr.
"Dziewictwo" według Gombrowicza
Festiwal rozpocznie się w piątek, 18 września w radomskim teatrze. O godzinie 18 Zuzanna Wiatr zaprezentuje tam monodram „Dziewictwo. Osobna kategoria istot zamkniętych”. Spektakl powstał na podstawie tekstów Witolda Gombrowicza ,,Dziewictwo’’, ,,Ślub’’, ,,Iwona, księżniczka Burgunda’’, ,,Przygody’’ i ,,Historia” („Operetka”). Sztuka zdobyła Grand Prix I Ogólnopolskiego Konkursu na Monodram Gombrowiczowski.
W sobotę i niedzielę festiwalowe wydarzenia będą odbywały się we Wsoli. W sobotę zaplanowano rozmowy z Weroniką Murek, pierwszą laureatką Nagrody Gombrowicza i z Barbarą Elmanowską, ubiegłoroczną laureatką nagrody, a po nich improwizowany, satyryczny spektakl grupy I’mpro Impro.
W niedzielę, pod hasłem „Przymus i władza pisania” rozmawiać będą Olga Hund, Justyna Bargielska i Anna Spólna. Pretekstem do rozmowy jest wznowienie książek obu pisarek: „Psów ras drobnych” oraz „Obsoletek”.
Zakończeniem tego dnia będzie koncert Kasi Lins. „Obywatelka K.L.” to piąty solowy album wokalistki. Płyta ukazała się pod koniec 2025 roku, a kilka miesięcy później została laureatką Fryderyka w trzech kategoriach. To wyjątkowy projekt, w którym Kasia Lins prowadzi osobisty, artystyczny dialog z twórczością Grzegorza Ciechowskiego. Koncert w temacie festiwalu, ale z wybitnym naddatkiem muzycznym.
Na wydarzenia w muzeum we Wsoli można będzie dojechać bezpłatnym autobusem, który będzie odjeżdżał z przystanku PKP / Traugutta 02 19 w sobotę, 19 września; odjazd o godzinie 15.10, a w niedzielę, 20 września – odjazd o godzinie 16.10.
Spotkania literackie i artystyczne w Radomiu
Potem literackie i artystyczne spotkania przeniosą się do Radomia. W środę w kinie Elektrownia (MCSW Elektrownia, godz. 17.30) pokaz filmu „Obcy” w reżyserii François Ozona. W czwartek w Miejskiej Bibliotece Publicznej dyskusja „Literatura i kultura” (godz. 18). O związkach Gombrowicza z paryską „Kulturą” i o tym, do czego Jerzy Giedroyc „używał” Gombrowicza i literatury będą rozmawiać Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski oraz Józef Olejniczak.
W piątek, 25 września, także w bibliotece o „Władzy sadzenia” będą mówić członkowie kapituły Nagrody Gombrowicza (początek o godz. 19). W rozmowie nie zabraknie prawdopodobnie kwestii kontrowersyjnych, jak postulat jawności obrad jury nagród literackich czy też zastępowanie przez te nagrody krytyki literackiej.
A spotkanie z autorami i autorami nominowanymi w tegorocznej edycji poprowadzi w sobotę, w MCSW Elektrownia, Michał Nogaś.
Pięcioro nominowanych
Nominowanymi do nagrody są: Marcin Oskar Czarnik, „Trzy dni, trzy noce”, wyd. Filtry, Marcin Czub, „Natura dziury”, wyd. Ha!art, Dorota Grabek, „Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne, Emilia Konwerska, „Rzeczy robione specjalnie”, wyd. ArtRage, Arek Kowalik, „Dźwięki ptaków”, wyd. ArtRage.
Laureatkę bądź laureata Nagrody Gombrowicza poznamy w niedzielę, 27 września o godz. 17, podczas Gali Nagrody, która odbędzie się w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu.
Gwiazdą gali będzie Fisz Emade Tworzywo.
Wstęp na wydarzenia festiwalowe wolny (z wyjątkiem seansu filmowego: bilety w kasie kina Elektrownia). Ze względu na ilość miejsc na galę finałową i koncert Fisz Emade Tworzywo obowiązują bezpłatne wejściówki: będą rozdawane 19 września w Muzeum Witolda Gombrowicza, po spektaklu grupy I’mpro Impro oraz 24 września w Miejskiej Bibliotece Publicznej, po dyskusji „Literatura i «Kultura»”. Wejściówki na monodram „Dziewictwo” są do odbioru w kasie teatru.
Zdjęcia: Robert Utkowski/ MWG Wsola
