Jest takie powiedzenie, iż tylko krowa nie zmienia zdania. Nie przepadam za nim. Jest zbyt proste. Ja powiedziałbym inaczej tylko człowiek, który przestał się rozwijać, przestaje zmieniać swoje poglądy.
Kiedy mamy dwadzieścia lat, wydaje nam się, iż rozumiemy świat. Po trzydziestce zaczynamy dostrzegać, iż nie wszystko jest czarne albo białe. Po czterdziestce coraz częściej dochodzimy do wniosku, iż wielu ludzi miało rację, choć kiedyś byliśmy gotowi przysięgać, iż się mylą. Nie dlatego, iż nagle stali się mądrzejsi. To my zdobyliśmy doświadczenie, którego wcześniej nam brakowało.
Życie jest niezwykłym nauczycielem. Nie rozdaje dyplomów, nie organizuje egzaminów i nie wystawia ocen. Daje za to lekcje. Czasem bolesne, czasem kosztowne, czasem takie, które pamięta się do końca życia.
Mówi się, iż człowiek uczy się na błędach. Nie do końca. Można przez całe życie popełniać ten sam błąd i niczego się nie nauczyć. Błędy uczą dopiero wtedy, gdy wyciągamy z nich wnioski.
Coraz częściej mam wrażenie, iż największym problemem naszych czasów nie jest brak wiedzy. Nigdy wcześniej nie mieliśmy do niej tak łatwego dostępu. Problemem jest przekonanie, iż już wszystko wiemy.
Patrzymy na świat przez własne okno i jesteśmy przekonani, iż właśnie taki jest wszędzie. Tymczasem w tej samej chwili, gdy u mnie zapada noc, ktoś po drugiej stronie Ziemi otwiera okno i wita poranek. Oboje opisujemy rzeczywistość zgodnie z prawdą, ale z zupełnie innej perspektywy.
A są przecież i tacy, którzy spojrzą w niebo i powiedzą, iż Słońce nie istnieje, bo nad światem zawieszono wielką lampę, niczym scenografię z filmu „Truman Show”. Każdy ma prawo do własnych przekonań. Nie każdy ma jednak własne fakty.
Dojrzałość nie polega na tym, iż zawsze wygrywamy dyskusję. Polega na tym, iż czasem potrafimy z niej wyjść bogatsi o cudzy punkt widzenia.
Najpiękniejsze w człowieku jest to, iż może się zmieniać. Że potrafi powiedzieć: „Kiedyś myślałem inaczej”. To nie jest oznaka słabości. To dowód, iż życie nie przeszło obok niego obojętnie.
Nie bójmy się zmieniać poglądów. Bójmy się dnia, w którym przestaniemy zadawać pytania. Bo właśnie wtedy zaczyna się nie mądrość, ale pycha.
A pycha jest najgorszym doradcą. Nie dlatego, iż każe nam wierzyć we własną nieomylność. Dlatego, iż zamyka drzwi przed wszystkim, czego moglibyśmy się jeszcze nauczyć.
