Dary przyjaźni to prezentacja blisko 150 dzieł, które w latach 2024–2026 zostały podarowane do kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi przez 80 artystek i artystów z kilkudziesięciu krajów. Ich gest umożliwia refleksję nad znaczeniem solidarności artystycznej we współczesnym świecie oraz relacji środowiska artystycznego i publicznego muzeum. Podkreśla rolę zaufania, przyjaźni i wspólnoty, opierających się na długofalowej współpracy, jako sił kształtujących kolekcję instytucjonalną.
„Ekonomia daru” buduje relacje międzyludzkie – ale to także zobowiązanie. To dawanie, otrzymywanie i odwzajemnianie. Te trzy kategorie są ze sobą nieodłącznie powiązane. Zbiór Darów przyjaźni tworzy wielowymiarowy portret muzeum, rozumianego nie jako neutralne repozytorium obiektów, ale jako żywa sieć wymiany artystycznej.
Od momentu powstania Muzeum Sztuki w Łodzi rozwijało swoją kolekcję dzięki bliskiej współpracy z artystami. Jej fundamentem stała się złożona z darów Międzynarodowa Kolekcja Sztuki Nowoczesnej, zainicjowana przez Władysława Strzemińskiego, Katarzynę Kobro i pozostałych członków grupy „a.r.”, eksponowana po raz pierwszy w 1931 roku. Głównym celem historycznej awangardy było zbliżenie sztuki do życia i przemian społecznych, a „ekonomia daru” stanowiła jedno z jej narzędzi.
Dzisiaj, w świecie geopolitycznej niestabilności i niepewności, to właśnie utopijna formuła daru umożliwia przekroczenie granic narodowych, politycznych i językowych. Wystawa Dary przyjaźni oddaje hołd kolejnym pokoleniom artystek i artystów tworzących w duchu współodpowiedzialności za publiczną rolę sztuki. Ten długofalowy projekt na nowo analizuje i aktualizuje historyczny model, pokazując, jak akty solidarności i darowizn przez cały czas kształtują tożsamość muzeum.
Na wystawie prezentowane są prace artystek i artystów związanych z Muzeum Sztuki od wielu dekad – m.in. Liama Gillicka, K.ari.n Schneider i R.H. Quaytman – a także tych, których twórczość weszła w dialog z jego programem w ostatnich latach, m.in. Jasminy Cibic, Veroniki Hapchenko, Agaty Ingarden, Nikity Kadana, wendelien van oldenborgh, Pauliny Ołowskiej, Agnieszki Polskiej, Mykoły Ridnego, Julity Wójcik i Antona Vidokle. Wśród pokazujących swoje prace w muzeum po raz pierwszy znajdują się: Yane Calovski, Andrea Fraser, Josiah McElheny i Jeff Preiss.
Prezentowane w obu siedzibach, ms¹ i ms², Dary przyjaźni są formą ćwiczenia z wyobraźni instytucjonalnej. Wystawa bada dar jako praktykę relacyjną, eksplorując relacje pomiędzy artystami, muzeum a publicznością. Składa się z trzech poetyckich i politycznych części. Ekspozycja w ms¹ skupia się na interpretacjach dziedzictwa awangardy w odniesieniu do Sali Neoplastycznej (trzecie piętro); a także kolekcjonowania i wzajemności jako nośników pamięci i tożsamości, w relacji do niegdyś pałacowych wnętrz muzeum (szóste piętro). Prace zebrane w ms² (parter) ukazują wizje teraźniejszości i przyszłości w odniesieniu do stałej kolekcji muzeum: wystawy Sposoby widzenia.
