Na autorski spektakl wizualno-muzyczny inspirowany historią Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej oraz dziejami Jasnej Góry zapraszają Teatr Nowy i Teatr Oczami Brata. Premierowy pokaz już w najbliższy piątek, 16 października w Domu Oczami Brata przy ul. Brzeźnickiej 57/59.
– W roku obchodów 200-lecia połączenia Starej i Nowej Częstochowy, prapremierowym spektaklem „Cudowna. Rusztowanie świata” rozpoczynamy sezon artystyczny 2026/2027. Spektaklem, który jest teatralną opowieścią o pamięci, wierze, wspólnocie i człowieku – powiedział Paweł Bilski, autor scenariusza i reżyser przedstawienia, prezes Fundacji Oczami Brata. – Na pewno będzie ta wzmianka mówiąca o Częstochowie i Częstochówce, i na dobrą sprawę w całym tym spektaklu od samego początku występują w tym spektaklu rusztowania. Rusztowania, które mają nas skłaniać do takiego trochę “rusztowania świata”, aby zastanawiać się też w jaki sposób rzeczywiście ten obraz czy sama Jasna Góra zbudowała też to miasto. Ale mimo jakby wzmianki o tym połączeniu, widz, który szedłby za tym nurtem i myślał, iż jedno rusztowanie to Częstochowa, a drugie rusztowanie to Częstochówka, to on znajdzie tutaj takie łączniki przez cały spektakl, bo się one pojawiają, pojawiają się też symbolicznie pod kątem stołu, a na dobrą sprawę Częstochowa i Częstochówka były połączone Alejami, są połączone Alejami, stąd samo miasto Częstochowa, które jakby rzeczywiście wtedy to 200 lat temu zostało powołane do życia jako właśnie ta wspólnota, no i o tej wspólnocie chcemy opowiadać, opowiadamy o niej przez pryzmat oczywiście Jasnej Góry, opowiadamy historię cudownego obrazu, opowiadamy jej losy od momentu namalowania tego obrazu do dnia dzisiejszego, jak on też wędrował po Konstantynopolu, po Bizancjum, jak trafił do Rusi, kto sprowadził ten obraz do Polski i do Częstochowy właśnie. No i jakie są oczywiście dalsze, już bardziej znane nam losy tego obrazu, jak chociażby kwestia potopu szwedzkiego czy ślubów Jana Kazimierza, albo ślubów kard. Wyszyńskiego. Opowiadamy o bardzo ważnych również postaciach właśnie w historii nie tylko Jasnej Góry, ale też w ogóle w historii miasta. Więc myślę, iż każdy znajdzie w tym spektaklu moment takiej refleksji, takiego reportażu, może przyglądać się temu co na scenie, ale specjalnie śledzimy też każdą scenę bardzo bliskimi zbliżeniami z kamery, po to aby zobaczyć też emocje i odczucia aktorów, którzy w nim występują, po to też żeby można było się w nich tak przejrzeć niczym w lustrze i zadać sobie pytanie czym dla mnie dzisiaj jest obraz Jasna Góra, ale też czym dla mnie dzisiaj jest w ogóle Częstochowa.
Charakter i tematyka spektaklu, jak i użyte przy jego produkcji środki artystycznego wyrazu spowodowały, iż całość postawiła wykonawców przed naprawdę trudnym wyzwaniem aktorskim:
– Tutaj bardzo dużo się dzieje. Jest to taki spektakl, który uruchomił wszystkie znane mi chyba takie możliwości artystyczne, bo po pierwsze pojawia się tutaj gra aktorska, która jest jakby dla nas najważniejsza. Dołożyliśmy do tego taniec, więc i choreografia. Jesteśmy w dosyć specyficznej, z kolei scenografii, bo spektakl dzieje się też na wielu różnych poziomach ze względu na wykorzystanie rusztowania. Nie jest to tylko taki spektakl na jednej płaszczyźnie. My się wdrapujemy na to rusztowanie w pewnych momentach. To wymaga też od aktorów pewnej zwinności, co też jest istotne. Pojawiają się tutaj wizualizacje puszczane na dwie ściany. Pojawia się tamta kamera, która śledzi na kolejnych ścianach, na dobrą sprawę ten obraz, który tutaj działa. I jest też oczywiście wykorzystany dym sceniczny, muzyka, która podkreśla bardzo wiele ważnych momentów właśnie w całej historii. Jest też pauza, gra też oczywiście symbolika światła, więc udało nam się tutaj włożyć naprawdę wiele różnych elementów do tego spektaklu i to powoduje, rzeczywiście ten spektakl jest wymagający dla całego zespołu, nie tylko aktorskiego, też technicznego, ale robiliśmy to specjalnie, aby właśnie ten spektakl był bardzo interesujący i sami naprawdę daliśmy sobie bardzo wysoką poprzeczkę. Po wcześniejszym też spektaklu i też sukcesie dużym spektaklu pt. Konwencja, chcieliśmy zrobić taki spektakl, który rzeczywiście zostanie z widzami na długo, ale też, iż widz otrzyma od nas coś, czego nigdy jeszcze nie dostał.
Ze zdaniem Pawła Bilskiego o trudności spektaklu zgadza się również Małgorzata Grabara, aktorka Teatru Nowego i koordynatorka pracy artystycznej:
– To jest bardzo trudna produkcja, dlatego iż te wszystkie warstwy, ten teatr lalek, cieni, choreografia, światło, pokrywa się z tekstem, z tekstem historycznym, który chcemy podać w jak najatrakcyjniejszej formie widzowi. Więc często nie samo zapamiętanie tekstu jest trudne, ale potem przypomnienie sobie go, iż tutaj tańczę te choreografie i mówię o potopie, a za chwilę stoję w zupełnie innym miejscu na scenie i mówię coś kompletnie znowu zupełnie innego. No to jest dla głowy bardzo wymagające i jesteśmy zmęczone po próbach.
Autorem scenariusza spektaklu jest Paweł Bilski, ale jak przyznała inna z występujących aktorek Paulina Kajdanowicz, treść ulegała z czasem modyfikacji podczas współpracy z artystami, dzięki czemu stali się oni niejako współtwórcami przedstawienia:
– Myślę, iż tak można to właśnie powiedzieć, bo tak jak tutaj wybrzmiało podczas naszego spotkania o tej wspólnocie, właśnie staramy się, Paweł też jakby stwarza taką atmosferę pracy, iż staramy się współtworzyć, dać od siebie, proponować, o ile właśnie wychodzą jakieś nowe rzeczy, jakby staramy się wypróbowywać to i o ile to się sprawdza, to właśnie wsadzamy do spektaklu. Rzeczywiście scenariusz ewoluował i też dodawaliśmy od siebie te rzeczy. Natomiast też interesująca dla mnie jest ogólnie praca z Pawłem. Paweł bardzo pracuje w sposób nowatorski, używa fantastycznych narzędzi, które też uruchamiają aktora. Więc ja też jestem bardzo zadowolona z pracy z Pawłem i to w jaki sposób on też prowadzi nasz cały zespół.
„Cudowna. Rusztowanie świata” to kolejna po „Konwencji” koprodukcja Teatru Nowego i Teatru Oczami Brata, podczas której na jednej scenie spotykają się dyplomowani aktorzy i aktorzy z niepełnosprawnością intelektualną. W najbliższych dniach spektakl będzie można zobaczyć w siedzibie Teatru Nowego przy ul. Brzeźnickiej 16., 19. i 20 października. Szczegóły na stronach internetowych Teatru.
