Chleb aniołów – Patti Smith

Zdjęcie: large_chleb_aniolow

27 maja do księgarń trafi nowa książka Patti Smith Chleb aniołów w przekładzie Dariusza Żukowskiego. Wczesne dzieciństwo ma proustowskie, wypełnione okresami izolacji z powodu choroby i rekonwalescencji. Dorastanie – dickensowskie, rozgrywające się w przeznaczonym do rozbiórki kompleksie mieszkaniowym, gdzie dzieci zapadają na gruźlicę, kolejni sąsiedzi znikają, a po domach grasują szczury. Jako nastolatka poznaje Rimbauda i Dylana, dzięki którym otwiera się na sztukę. Wyrusza do Nowego Jorku i próbuje sił w pisaniu, jednak przyjaciele ze sceny undergroundowej rozbudzają w niej pragnienie artystycznego spełnienia na większą skalę. Ale po pierwszych znaczących sukcesach muzycznych spotyka Freda „Sonica” Smitha i zostawia nowojorskie życie za sobą, by zamieszkać wśród starych wierzb i bujnych grusz nad kanałem w St. Clair Shores.

Gdy z biegiem lat kolejni bliscy Patti odchodzą, ratunkiem przed melancholią okazują się, jak wiele razy wcześniej, muzyka i literatura – jedyne stałe w jej życiu napędzanym twórczą wolnością i siłą wyobraźni.

Chleb aniołów to wyrafinowana autobiograficzna opowieść jednej z najważniejszych artystek XX i XXI wieku. Smith nie zaleca się do czytelnika, ale z odwagą i charakterystyczną dla siebie wrażliwością się przed nim odsłania. Jej nowa książka jest także listem miłosnym do czasem okrutnego, a czasem pięknego świata.

https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/chleb-aniolow

Patti Smith (ur. 1946) – pisarka, poetka, wokalistka, jedna z najważniejszych kobiet w historii amerykańskiej popkultury. Zdobyła uznanie w latach siedemdziesiątych dzięki pionierskiemu łączeniu poezji i muzyki. Jej album Horses, ze słynnym okładkowym zdjęciem wykonanym przez Roberta Mapplethorpe’a, okrzyknięto jedną ze stu najważniejszych płyt wszech czasów.

Spośród jej książek największy sukces odniosły Poniedziałkowe dzieci, które zostały wyróżnione Amerykańską Nagrodą Książkową oraz znalazły się w finale wielu innych nagród literackich (m.in. Nagrody Literackiej „Los Angeles Times” oraz Amerykańskiej Nagrody Krytyków Literackich). Przez 37 tygodni utrzymywały się na liście bestsellerów „New York Timesa”. Po polsku ukazały się także: Pociąg linii M, Rok Małpy, Obłokobujanie oraz tomy poetyckie Nie gódź się i Tańczę boso.

Smith jest również artystką wizualną. Pierwsza wystawa jej rysunków odbyła się w Gotham Book Mart w 1973 roku. W 2002 roku Muzeum Andy’ego Warhola zrealizowało projekt Strange Messenger, będący retrospektywną wystawą jej dzieł. Obszerną wystawę jej rysunków, fotografii i instalacji zorganizowała w 2008 roku Fondation Cartier pour l’art contemporain w Paryżu.

W 2005 roku francuskie Ministerstwo Kultury uhonorowało ją prestiżowym tytułem Komandora Orderu Sztuki i Literatury, najwyższym wyróżnieniem przyznawanym artystom przez Republikę Francuską. W 2007 roku Smith została przyjęta do Rock and Roll Hall of Fame, a w 2020 roku otrzymała nagrodę amerykańskiego PEN Clubu za całokształt twórczości literackiej. W 2022 roku otrzymała tytuł doktor honoris causa Uniwersytetu Columbia; w tym samym roku została odznaczona Orderem Narodowym Legii Honorowej.

• Fantastyczna lektura – portret artystki z samego serca nowojorskiej kontrkultury lat siedemdziesiątych, […] ciepłej, pełnej empatii osoby o wyjątkowej wrażliwości estetycznej, która nade wszystko kochała swoją rodzinę. Smith ukształtowały życiowe straty. Nas – jej poetyckie mistrzostwo.

  BBC

• „Chleb aniołów” cechuje cudowna świeżość […] i prozatorska wylewność, rzadko spotykana u tak płodnych literacko pamiętnikarzy. W świecie punk rocka Smith uważano za poetkę. W świecie literatury jest rockmanką. Kimś z definicji wyjątkowym na obu tych polach.

  „The New York Times”

• Jeśli „Poniedziałkowe dzieci” opowiadały o niewinności i ambicji, to „Chleb aniołów” […] przedstawia boleśniejszy wymiar ludzkiego doświadczenia. Opisuje te aspekty życia, których poprzedni tom wspomnień nie dopowiadał, takie jak dzieciństwo, małżeństwo i koszty sławy.

  „The Atlantic”

• Smith zawsze otwierała drzwi, a teraz otwiera je jeszcze szerzej. Ostrożnie zanurza się w głębinę dzieciństwa […] i przenosi się wraz z czytelnikiem […] do tego zręcznie opowiedzianego świata.

  „Salon”

• Książkę tę czyta się bardziej jak ewangelię lub beatnikowy poemat prozą niż typową autobiografię. Smith wyraźnie dostrzega, iż należy do wymierającego gatunku tych, którzy dorastali wśród przyrody, pochłaniali książki – i się zakochiwali. W czasach, gdy miłości się nie ceni, gdy – jak napisał „Vogue” – „mieć chłopaka to żenada” i gdy związek dwojga ludzi to tylko kontent, cudownie jest czytać o świętej miłości. Smith ponownie pokazuje nam lepszy sposób bycia.

  „Evening Standard”

• Choć Smith pisała już wcześniej książki wspomnieniowe, […] „Chleb aniołów” to jej pierwsza prawdziwa autobiografia, a przy tym jedyna znana mi książka autorstwa gwiazdy rocka, która w tak pełny sposób przedstawia podróż artysty. To nie tylko dzieje osoby, ale także pewnej wrażliwości. Jej najbliższym odpowiednikiem są złożone z olśniewających epizodów, czarująco niewiarygodne „Kroniki. Tom I” Dylana. […] Nikt nie może podrobić stylu Smith, choć wielu próbowało. […] W „Chlebie aniołów” przemawia głosem równie wyjątkowym i hipnotycznym jak ten, który słyszeliśmy na jej pierwszej płycie.

  „Literary Review”