Zapowiedź odjazdu już wybrzmiała, Wiktor wyszedł na peron. Po tygodniu delegacji wracał do domu. Wszedł do wagonu sypialnego i odnalazł swoją dolną półkę. Rozkładał bagaż, kiedy w korytarzu rozległ się ciężki oddech. Odwrócił się: starsza pani w jesiennym płaszczu i pstrej chustce, z torbą na kółkach, która przypominała raczej plecak, stała naprzeciwko i próbowała złapać powietrze.
„No pewnie – pomyślał Wiktor – babcia będzie mi chciała zabrać to miejsce.” A tymczasem kobieta, już odsapnąwszy, powiedziała: „Popatrz no, synku, u mnie niby jest dolne.” Rzeczywiście, jej bilet obejmował dolną półkę. Zajęła się pakunkami, krzątając się wkoło. Wiktor przyjrzał się jej: mogła mieć grubo ponad siedemdziesiąt lat. „I pomyśleć – szepnął do siebie – iż w takim wieku szwenda się po świecie, zamiast siedzieć pod pierzyną.”
Wreszcie usiadła na swoim posłaniu, kładąc ręce na kolanach jak uległa uczennica. Do przedziału wchodzili inni pasażerowie, ale na górnych półkach nikt się nie pojawił, i Wiktor pogodził się, iż przejedzie całą drogę z tą staruszką, która nie będzie miała mu nic do powiedzenia.
Pociąg ruszył, a za oknem zaczęły przepływać nie tyle domy i drzewa, co sny o nich. Z korytarza, jakby z mgły, wyłoniła się konduktorka z pościelą. Staruszka natychmiast zajęła się łóżkiem, starannie rozkładając prześcieradła i zawijając kołdrę. Potem przysiadła, splotła dłonie i pierwsza zagadnęła: „Nie jestem przyzwyczajona do takiego posłania, w domu mam miękkie łóżko, a tu będę musiała boki sobie pognieść. W młodości to jeździłam, ale już choćby nie łudziłam się, iż jeszcze kiedyś pojadę.”
Wiktor skinął głową i milczał. „A ja jestem Bronisława… a pana jak zowią?” „Wiktor.” „A z nazwiska?” „Nowak. Można po prostu Wiktor.” „Tak, tak, toś jeszcze młody, można po imieniu… Do gościny jedziesz?” „A skądże – zdziwił się Wiktor. – Z delegacji do domu.” „O proszę! Do domu to zawsze dobrze. A ja właśnie z domu, na stare lata.” Umilkła nagle i wpatrzyła się w okno. Wiktor dojrzał w jej oczach wilgotny błysk, choć nie płakała. I od razu zrobiło mu się wstyd, iż tak bez serca odnosił się do swej starszej sąsiadki.
„Ale pani też z domu, czy do domu?” – zagaił, chcąc naprawić swój chłód. „Z domu, synku, z domu, i właśnie dlatego mi nieswojo. Cała droga to przecież doba z kawałkiem, a tyle niepokoju.” „Do kogo pani jedzie?” „Do córki.” Bronisława wyciągnęła z kieszeni chusteczkę i obtarła wymykającą się łzę. „Trzeba się cieszyć, a pani płacze.” „To ja się właśnie cieszę. Pięć lat nie widziałam córki, myślałam, iż już jej nie zobaczę.” „Toś się pani zagubiła?” „Zagubiłyśmy, synku, z własnej woli. Charaktery za młodu nie dawały nam spokoju, duma nie pozwalała się przełamać, i tak przestałyśmy się widywać. Gdy córka dorosła, nie dogadywałyśmy się już. Bez ojca ją wychowałam, różnie bywało. Za mąż pierwszy raz wyszła na złość, ale jej nie wyszło. A ja zamiast dobrym słowem, to tylko wypominałam… tak się kłóciłyśmy przez całe życie. Wnuczkę nastawiła przeciwko mnie, wszystko robiła na przekór… A pięć lat temu sprzedała mieszkanie, wyprowadziła się i nie powiedziała, dokąd. Chodziłam na policję, próbowałam ustalić, nie dawało mi to spokoju, bo przecież wyjechała z wnuczką.”
Potem dała znak życia, napisała, iż u niej wszystko dobrze, iż wyszła ponownie za mąż, ale żebym jej nie szukała i nigdy nie przyjeżdżała. Z takim ciężarem żyłam długie lata. Przez ten czas i ja zrozumiałam, iż nie zawsze miałam rację. Niechby się gniewała, niechby nie słuchała, ale to moja rodzona córka…
Rok temu przyszła od niej książka? List. Bożena – moja córka tak się nazywa – napisała, gdzie mieszka, iż z mężem już po rozwodzie, iż samą babcią już została, i pytała, co u mnie… Wypłakałam całą noc, a potem napisałam, iż nie ma mojego życia bez nich. Potem już tylko telefon i rozmowa, i obie zrozumiałyśmy, iż wina leży po obu stronach.
Moja wnuczka urodziła dziecko, więc cieszę się prawnukiem. Bożena pomaga jej, jak może, sama też pracuje, wyrwać się nie może… to mnie zaprosiła. A co ja? Chałupę na kijek, sąsiadce powiedziałam, niech pilnuje domu i napali w piecu, gdyby przyszły chłody, a sama spakowałam torbę i odważyłam się ruszyć w gościnę do córki, bo niewiadomo, ile mi jeszcze wyznaczone, a tak chcę ją zobaczyć…
Wiktor milczał. Rozmyślał o własnej matce, której odwiedzał zbyt rzadko. Matka mieszkała na wsi, tam też mieszkała starsza siostra Wiktora. Wiktor zawsze uważał, iż siostra patrzy na matkę. Ale teraz, po tej opowieści, w piersi coś zaczęło wiercić, napłynęła tęsknota, bo przecież on, syn, matce jest potrzebny, matka za nim tęskni, chce go widzieć.
Całą drogę Wiktor rozmawiał z Bronisławą, więc czas przeleciał niepostrzeżenie. Pomógł jej wysiąść i zauważył idącą w ich stronę kobietę, o miłej twarzy, która z niepokojem patrzyła w tę stronę. Wiktor odsunął się. Dwie kobiety, które były sobie najbliższe, spotkały się wzrokiem, objęły i długo trwały w uścisku. Obie płakały. To spotkanie było tak wzruszające, iż Wiktor nie miał wątpliwości – wszystko u nich będzie dobrze. Już na pewno dobrze.
Odszedł na bok, chciał jakoś zagłuszyć wewnętrzne poruszenie… I w ogóle pod wpływem tej znajomości wiele mu się rozjaśniło. Wyjął telefon i wybrał numer matki. Po prostu tak, z niczego, chciał powiedzieć: „Mamo, przyjechałem, już jestem na miejscu. W weekend czekaj mnie w gościnie.”
