Antropolodzy – recenzja książki. W poszukiwaniu swojego miejsca

popkulturowcy.pl 3 tygodni temu

Czasami warto przeczytać książkę, która po prostu jest. Jej bohaterowie po prostu są. Z pozoru nudne życie bywa najlepszą lekturą, bo każdy z nas jest w stanie odnaleźć w takich tekstach kawałek samego siebie.

Antropolodzy Ayşegül Savaş to prosta książka o życiu pewnej pary. Manu i Aysa przyjechali do jednego z państw zachodnioeuropejskich z dwóch odległych części świata. Poznali się na studiach i rozpoczęli wspólne życie. On pracuje w organizacji non-profit, ze stałym i powtarzalnym harmonogramem. Ona otrzymała grant na film dokumentalny, więc sama zarządza swoim czasem pracy. Ich pozornie nudne dni mogą początkowo wydawać się kiepskim pomysłem na książkę. Jednak Savaş zgrabnie przedstawia codzienność oraz wyzwania, przed którymi stoją, obecni młodzi dorośli.

W Antropologach dostajemy dość skromne informacje odnośnie pary głównych bohaterów. Nie wiemy skąd pochodzą ani w jakim kraju w tej chwili mieszkają. Dzięki temu jest to uniwersalna powieść, na którą da się spojrzeć zarówno przez pryzmat własnych doświadczeń, jak i dopasować jej miejsce akcji do swoich wyobrażeń. Manu i Asya poszukują swojego miejsca, zarówno dosłownie jak i w przenośni. Od początku książki para szuka domu, który mogliby kupić, a co za tym idzie rozpocząć nowy, bardziej dorosły, etap w swoim życiu. Równocześnie z poszukiwaniami lokum, bohaterowie próbują odnaleźć swoje miejsce w mieście, w związku czy wśród znajomych i przyjaciół.

Powieść podzielona jest na krótkie rozdziały, które tworzą codzienność Manu i Asyi. Narratorem jest dziewczyna, ale jest to przeplatane sekwencjami „w parku”, w których o swojej codzienności opowiadają przypadkowi spacerowicze, których Asya obserwuje. Oni są bohaterami jej filmu dokumentalnego. Młoda kobieta chce pokazać w nim zwyczajne, prawdziwe życie. I tak jak Asya przygląda się osobowościom w parku, tak my nie spuszczamy z oczu jej codzienności z Manu. Tym samym stajemy się pewnego rodzaju tytułowymi antropologami.

Antropolodzy to trafny obraz współczesnych młodych dorosłych, którzy mierzą się z oczekiwaniami najbliższych i społeczeństwa. Równocześnie chcą przy tych zachować autonomię. Z jednej strony chcą utrzymać swoje tradycje, a z drugiej pragną się całkowicie zasymilować. Równie ważne jest dla nich stworzenie swoich własnych nawyków oraz obyczajów. Takich, które będą wyjątkowe, hermetyczne i tylko ich. Manu i Asya stawiają sobie za główny cel wzięcie kredytu na własne lokum i rozpoczęcie nowego rozdziału życia na nowych zasadach. Bardziej dorośli, już raczej jako „miejscowi”, a nie „obcokrajowcy”, z wachlarzem swoich tradycji.

Chociaż rozumiem i doceniam uniwersalizm Antropologów, to szczerze muszę przyznać, iż jednak brakowało mi rozwinięcia przedstawienia bohaterów. Zabrakło tu przedstawienia różnic w ich relacji, tego jak się ze sobą docierali. O tym, iż były i są między nimi różnice kulturowe dowiadujemy się z narracji Asyi, ale brakuje konkretnych scen i przykładów, gdzie można je zobaczyć i się z nimi skonfrontować. Pozostaje nam wierzyć bohaterce na słowo, bo z samej treści Manu i Asya są zgraną parą, trochę już takim starym małżeństwem, w którym nie ma za bardzo namiętności, a pojawia się rutyna oraz silnie zbudowane zaufanie.

Ciekawym elementem powieści są bohaterowie poboczni. Starsza sąsiadka Tereza, przyjaciel pary Ravi, przyjaciółki Asyi, czyli Lena i Sara. Każde z nich tworzy interesujący byt, który urozmaica życie małżeństwa. Nie są również przedstawieni w idealnym świetle, poznajemy ich z tej prawdziwej naturalnej strony. Najczęściej patrzymy na nich poprzez emocje, które przeżywa Asya i jest to bardzo subiektywny, ale interesujący punkt widzenia. Szczególnie widać rozterki głównej bohaterki, kiedy Ravi flirtuje początkowo z Leną, a później z Sarą.

Mimo, iż Antropolodzy to dość krótka powieść, to spędza się z nią dość sporo czasu. Książka jest mocno skondensowana, więcej tutaj przemyśleń niż dialogów. Ponadto Ayşegül Savaş zadbała, aby każde zdanie miało znaczenie. Nie ma tutaj ani lania wody, ani pustych zdań, które niczego nie wnoszą. To kawał dobrej lektury, w którym każdy młody człowiek ma szansę zobaczyć kawałek siebie.