Aint about me – un break a horse

Wciąż mam w pamięci tegoroczną, kwietniową rozmowę z Łukaszem Polowczykiem w związku otwartą wówczas berlińską wystawą „Power Manual / Weight Extra” stworzoną przez Emmę Baiadę, Daniela Jakoba i Łukasza. Nasza wymiana myśli oczywiście nie dotyczyła tylko wystawy i kasety z warstwą dźwiękową towarzyszącą temu projektowi, ale jak zawsze poruszyliśmy wiele innych tematów. Naszą rozmowę można przeczytać tutaj.

Tak się składa, iż jestem od początku blisko sercem muzyki aint about me, czyli przedsięwzięcia Łukasza Polowczyka i Jana Wagnera. Ten projekt od zarania ma otwartą formę, i nie jest zamkniętym duetem, a wręcz przeciwnie – hybrydowym ciałem przyjmującym rozmaite wrażliwości, doświadczenia, style zapraszanych do współpracy artystów. W tym roku mija sześć lat od ukazania się pierwszej płyty aam pod nazwą „aint about me”, na której aż wrze od emocji i poruszających kompozycji, a jedną z nich jest dla mnie „watching tarot card XVI come to life” będąca zapisem przeżyć Łukasza jakich doświadczył w Nowym Jorku podczas ataków z 11 września 2001 r. Kolejne wydawnictwo aint about me „Indigo Sine Wave” dostarczyło równie osobistych tekstów Łukasza splecionych metafizyczną więzią z elektroniczną produkcją Jana. Tam mogliśmy usłyszeć chociażby perkusję Ramóna Oliverasa, którego znamy m.in. z grupy Ikarus.

Jan Wagner i Łukasz Polowczyk, fot. Benjamin Schaefer

Najnowszy album „un break a horse” stopniowo wciąga nas w swój obszar wielu składowych. Intryguje sama okładka, na której widzimy zdjęcie rzeźby niemieckiego artysty Dirka Skrebera „Untitled (Crash 1)” w projekcie Animisiewasz. Skreber zaaranżował i przeprowadził kontrolowane uderzenie prawdziwego pojazdu (Mitsubishi Eclipse Spider z 2001 roku) w ośrodku testów zderzeniowych w Ohio, po czym przeniósł go do przestrzeni galeryjnej razem z konstrukcją uderzeniową. Skreberowi nie chodziło o pokazanie samego aktu wypadku, zresztą odcina odbiorców od rozlewu krwi, dając w zamian minimalistyczną konstrukcję pokazującą czym są potężne pokłady energii fizycznej, prawa natury i cywilizacyjne pragnienia w zderzeniu z rozpędzoną siłą destrukcji.

To również płyta o fragmentarycznych strukturach pamięci w zestawieniu z porównaniem do kuli dyskotekowej wiszącej nad parkietem, którą ktoś w pewnym momencie rozbija kijem baseballowym, po czym każde wspomnienie wiruje w powietrzu poza wszelką logiczną kontrolą. Polowczyk nazywa tę formę „pryzmatycznym wierszem, mozaiką wzajemnie powiązanych nieciągłości”.

• „Pomysł na ten album zrodził się z tego, o czym Jan wspomniał kiedyś podczas naszej rozmowy telefonicznej” – opisuje Łukasz, dodając: „Zaproponował, żebyśmy stworzyli 12-minutowy utwór, w którym przez cały czas będę zmieniał perspektywę. Kiedy to powiedział, pomyślałem: chcę stworzyć coś w stylu utworu >>Discord<< Ryuichiego Sakamoto albo >>Promises<< Pharoaha Sandersa i Floating Points. Cykliczną suitę. Uwielbiam te płyty, a >>Discord<< zmienił moje życie”.

Tym razem album wypełnia jedna 36-minutowa kompozycja „un break a horse”, gdzie w tytule kryje się również istotny kod nawiązujący do pojęcia „odłamania” konia odnoszącego się do głębokiego procesu neurobiologicznego i emocjonalnego podczas rehabilitacji zwierzęcia po traumie. W największym uproszczeniu można to nazwać przywracaniem psychiki do zdrowego funkcjonowania. Nie bez przypadku pojawia się ta analogia, co najlepiej oddają słowa Łukasza: „Wszystko zaczęło się od obrazu, który nie dawał mi spokoju przez tygodnie: dzieciaki na dachu, rzucające baterie typu D i wózek sklepowy z krawędzi. Widziałem to jakby to był obraz. To kolaż rzeczy, które przychodzą mi do głowy, gdy myślę o Nowym Jorku w latach 90. Poza rozmową z Bogiem wszystko na tej płycie naprawdę miało miejsce”.

Dźwięki otoczenia, śpiew ptaków i pierwsze słowa Łukasza nakreślają początek „un break a horse”, a kolejne chwile gęstnieją dzięki elektronicznej produkcji, w tym syntezatorom Wagnera i Polowczyka, a także akustycznym frazom wiolonczeli i kontrabasu Simona Houghtona. Piękna pulsacja syntezatora niczym w stylu Carloa Niño rozwachlowuje tkankę dźwiękową w jeszcze innym kierunku – gęstszym, ciemniejszym, pachnącym wszechświatem aż do elektronicznej erupcji! Spod powierzchni syntezatorowego tętna dochodzą oszczędne frazy fortepianu Jana, kojące arpeggia, hipnotyzujące elektroniczne pady, poruszające słowa Łukasza, odgłosy natury i coraz wyraźniejszy fortepian Jana w rytm punktowych uderzeń smyczka w struny wiolonczeli i kontrabasu.

Tym niezwykłym letargiem potrząsa niespiesznie siła dynamiki dźwięku, bez efektu crushu, utrzymując ten lot w przyjaznej zmysłom trajektorii na pograniczu sennych skroplin zawieszonych tuż nad naszymi powiekami. Pięknie zaskakuje pojawienie się free jazzowej perkusji Gianpaolo Camplese, ale schowanej pod „powłoką”, oddychającą równomiernie z pozostałą wielowarstwową strukturą nagrania. Psychodeliczna smuga elektroniki z serpentynami lo-fi robią przestrzeń dla mocniejszych linii kontrabasu i rozlewających się strug syntezatorowo-elektronicznych efektów, m.in. z udziałem Christophera Hepplera. Aint about me brzmią tu jak krążąca po orbitach australijska grupa The Necks, spotykająca kosmitów podpisanych jako Saul Williams, Floating Points, Jeff Parker czy Carlos Niño. Ostatnie chwile należą do słów Łukasza i niespodziewanie transmisja się urywa.

Jestem przekonany, iż mogliby jeszcze tak długo przesyłać swój transowy sygnał, nadawać mu nieskończone kształty, poddawać go nieustannym modyfikacjom. Trudno też odpędzić wyobrażenia o tym, jak aint about me zabrzmieliby na żywo, kiedy ramy płyty przestałyby istnieć, a swoboda improwizacji weszłaby na jeszcze inny poziom abstrakcji. „Un break a horse” to nie tylko warstwa fascynujących, odważnych, świeżo brzmiących aranżacji, ale również teksty Łukasza będące zawsze poruszającym polem do wielu refleksji, a jednym z takich momentów jest na pewno ten dotyczący rozmowy z Bogiem na temat budowy ludzkiej dłoni – instrumentu na tyle wrażliwego, by tchnąć duszę w klawisze fortepianu, odczytywać ciało ukochanej osoby niczym alfabet Braille’a, trzymać dziecko, ale także pociągnąć za spust pistoletu, co w tym ostatnim kontekście wybrzmiewa piorunująco mocno mając w pamięci tragiczne wydarzenia z Rynku w Krakowie. „Un break a horse” powoduje, iż przełamujemy w dłoniach otaczający nas świat, by wyrosło coś nowego, lepszego i odrodzonego, by to w nas zakiełkowało poczucie oczyszczenia.

Self-released | październik 2026

Strona aint about me: https://www.aintaboutme.com/