W Beskidzie Sądeckim znów zabrzmi echo historii. Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ zaprasza na zlot upamiętniający poległych partyzantów Armii Krajowej z oddziału „Wilk”. Wydarzenie odbędzie się w czwartek, 20 lutego 2026 roku na Przełęczy Przysłop w Paśmie Radziejowej, dokładnie w 82. rocznicę dramatycznego starcia, do którego doszło tam podczas II wojny światowej.
To nie będzie zwykła uroczystość. Organizatorzy zapowiadają historyczną wędrówkę w zimowej scenerii Beskidu Sądeckiego, połączoną z zadaniami terenowymi, zagadkami i elementami rekonstrukcji. Uczestnicy mają przejść trasą, którą przed laty przemierzali konspiratorzy i kurierzy polskiego państwa podziemnego.
Przysłop – miejsce, gdzie zginęli partyzanci AK „Wilk”
Przełęcz Przysłop była w czasie okupacji niemieckiej jednym z punktów ukrycia partyzantów oddziału AK „Wilk”, dowodzonego przez por. Krystiana Więckowskiego ps. „Zawisza”. W tym odludnym miejscu zatrzymywali się zarówno partyzanci, jak i kurierzy działający w strukturach konspiracji.
Dramatyczne wydarzenia z lutego 1944 roku miały związek z akcją rozbrojenia posterunku policji niemieckiej w Ochotnicy Dolnej. 21 lutego okupanci rozpoczęli obławę i pościg za grupą wycofującą się po ataku. Niemieccy narciarze wytropili ślady i doprowadzili do zasadzki na przełęczy.
W wyniku starcia zginęło pięciu partyzantów oddziału „Wilk” oraz trzech Niemców. Wśród zabitych okupantów był oberscharführer Franz Maywald – funkcjonariusz Gestapo z „Palace”, owianej złą sławą zakopiańskiej katowni.
Pomnik na przełęczy i pamięć o cywilnych ofiarach okupacji
Dziś na Przełęczy Przysłop stoi pomnik upamiętniający wydarzenia wojenne, ustawiony krótko po zakończeniu II wojny światowej. To miejsce nie jest jednak związane wyłącznie z walką partyzancką.
Jak przypominają organizatorzy, Przysłop to także teren niemieckiej zbrodni – z rozkazu okupanta zamordowano tam cywilnych mieszkańców osiedla Przysłop. W ramach upamiętnienia ofiar okupacji co roku odprawiana jest również majowa msza święta przy kaplicy poniżej pomnika konspiracji zbrojnej.
Żywa lekcja historii dla młodzieży. Rekonstruktorzy, zadania i diorama
Zlot skierowany jest przede wszystkim do uczniów małopolskich szkół oraz placówek dydaktycznych. Organizatorzy przygotowali formułę, która ma połączyć wędrówkę górską z edukacją historyczną.
Na uczestników czekać będą zagadki historyczne, zadania sprawnościowe i strzeleckie, a całość odbędzie się w obecności rekonstruktorów. Zlot ma być żywą lekcją historii, która pokazuje lokalne dziedzictwo walk o niepodległość Polski i buduje świadomość patriotyczną wśród młodych ludzi.
Program zlotu na Przełęczy Przysłop
Zgodnie z zapowiedzią Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ wydarzenie rozpocznie się rano w Obidzy.
O godz. 8.30 zaplanowano zbiórkę uczestników na przystanku Wilczy Dół – Krupówki w Obidzy. O godz. 11.30 uczestnicy otrzymają ciepły poczęstunek na przełęczy. O godz. 12.30 rozpoczną się uroczystości pod pomnikiem partyzantów oddziału „Wilk”, obejmujące złożenie zniczy, oddanie honorów oraz Apel Poległych. O godz. 13.00 przewidziano dioramę historyczną oraz rozdanie nagród.
Zgłoszenia i kontakt
Zgłoszenia oraz dodatkowe informacje prowadzi druh Kamil Olesiński. Kontakt telefoniczny: 690 342 018. Adres e-mail: [email protected]
