14 listopada 2026 roku przypada 225. rocznica śmierci ks. Grzegorza Piramowicza (1735-1801), jednego z najwybitniejszych Ormian polskich w dziejach, pedagoga, pisarza i reformatora szkolnictwa, współtwórcy Komisji Edukacji Narodowej.
Grzegorz Wincenty Piramowicz urodził się 25 listopada 1735 roku we Lwowie, w zamożnej rodzinie ormiańskiej. Jego ojciec, Jakub, był lwowskim patrycjuszem i sekretarzem królewskim, a matka, Anna, pochodziła z ormiańskiego rodu Nikorowiczów. Rodzina Piramowiczów od pokoleń odgrywała istotną rolę w życiu lwowskiej społeczności ormiańskiej.
Kształcił się w kolegium jezuickim we Lwowie, a następnie wstąpił do zakonu jezuitów. Po jego kasacie w 1773 roku zaangażował się w działalność Komisji Edukacji Narodowej, pierwszej w Europie państwowej instytucji kierującej oświatą. Jako sekretarz Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych współtworzył programy nauczania, opracowywał podręczniki i wizytował szkoły.
W swoich pracach podkreślał znaczenie nauczania języka ojczystego, wychowania moralnego i odpowiedzialności nauczycieli. Jego najważniejsze dzieło, Powinności nauczyciela (1787), na trwałe weszło do historii polskiej myśli pedagogicznej. Piramowicz uznawany jest również za jednego z prekursorów wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej w Polsce.
Ostatnie lata życia spędził w Międzyrzecu Podlaskim, gdzie zmarł 14 listopada 1801 roku. Został pochowany w Kurowie.
Grzegorz Piramowicz pozostaje jedną z najważniejszych postaci w dziejach Ormian polskich, a jego działalność stanowi świadectwo ich wielowiekowego wkładu w rozwój polskiej nauki, kultury i oświaty.
Więcej o życiu i działalności Grzegorza Piramowicza można przeczytać w biogramie w encyklopedii internetowej Wiki.Ormianie, opracowanym przez dr. hab. Andrzeja A. Ziębę na potrzeby kalendarza „Portrety polskich Ormian”, wydanego przez naszą Fundację w 2014 roku.
