140 twarze architektury Nowy Jork do 12.07.2026

Ten budynek nie był obiektem mieszkalnym, ale manifestem miejskiego życia. Tak własny projekt definiował jego autor Kisho Kurokawa. Obserwując tempo zmian, jakim ulegało wielkomiejskie otoczenie, opowiadał się za architekturą z elementów wymiennych, gwałtownie i bezproblemowo poddającą się przekształceniom i dopasowującą się do mieszkańców. Poglądy na nowoczesne budownictwo zapisał w Deklaracji Kapsułowej z 1969, rozwijając ją następnie w publikacji Work (1970). Koncepcja architektury jako dynamicznego systemu wpisanego w rytm miast stała się syntezą Metabolizmu, awangardowego japońskiego ruchu lat 60, a ukończona w 1972 r. futurystyczna bryła w tokijskiej dzielnicy Ginza jej wyrazem. Budowa 140-stu jednoosobowych kapsuł złączonych dwoma betonowo-stalowymi rdzeniami zajęła dwa lata. Nakagin Capsule Tower potraktowano jako inwestycję innowacyjną, kierując ofertę sprzedaży do rosnącej wówczas klasy biznesmenów. By zachęcić do życia w ciągłym ruchu, oferowane im spersonalizowane mieszkania z 13-calowym kolorowym telewizorem Sony, wbudowanym budzikiem i lodówką Sanyo, które to udogodnienia miały wyrażać nowoczesne potrzeby przyszłych użytkowników. Po otwarciu budynku gwałtownie okazało się, iż pomysłowość mieszkańców przerosła wyobrażenia właścicieli apartamentowca. Przez kolejne 50 lat wieżowiec zamieszkiwali studenci, artyści i muzycy, adaptując mikro przestrzenie do własnych potrzeb. Mieszkania zamieniano w pracownie, galerie, kawiarnie, stanowiska DJ-skie, studia komentatorskie czy biblioteki.

Jak mieszkało się w wieży Nakagin? Czym w założeniu była dla twórców, a czym dla jej mieszkańców? O fenomenie budynku opowiada wystawa The Many Lives of the Nakagin Capsule Tower. Prezentowana ekspozycja zabiera widza do czasów świetności budynku, przed jego zburzeniem w 2022 r. Ekspozycja opowiada historię inwestycji – od pierwszych założeń projektowych rysowanych na papierze, przez zachowane modele, plany i fotografie, aż po wywiady z mieszkańcami. W centrum wystawy stoi kapsuła A1305. Odrestaurowany lokal z najwyższego piętra wieży w sposób symboliczny zachęca, by na innowacyjny projekt spojrzeć z szerszej perspektywy i zadać pytanie jak architektura może wspierać budowanie lokalnej społeczności, przy jednoczesnym szanowaniu prywatności mieszkańców.

10.07.2025-12.07.2026
The Many Lives of the Nakagin Capsule Tower
MoMA, Nowy Jork, 11 West 53rd Street

Noc w wieży kapsułowej Nakagin z panem Takayukim Sekine widzianym przez okno kapsuły B1004, 2016. © Jeremie Souteyrat