W poniedziałek 8 czerwca Gminnej Bibliotece Publicznej w Bojszowach oficjalnie nadano imię Alojzego Lyski, mieszkańca tej wsi, znanego pisarza, publicysty i regionalisty.
W uroczystości wziął udział osobiście patron Alojzy Lysko oraz ludzie związani z kulturą, etnografią, oświatą i lokalnym samorządem. Wielu z nich to przyjaciele pana Alojzego. Odsłonięto płaskorzeźbię Alojzego Lysko autorstwa bieruńskiego artysty Jarosława Jasińskiego. Był też koncert duetu gitarowo-skrzypcowego.
Alojzy Lysko, 83-letni mieszkaniec Bojszów zasłynął książkami na temat służby Ślązaków w armii niemieckiej podczas II wojny światowej. Jego ojciec, którego osobiście nie poznał, był wcielony do Wehrmachtu i zginął na froncie wschodnim. Publikacje „To byli nasi ojcowie…” (1999) oraz seria „Duchy wojny” (2008-2021) to pełna historycznych faktów, ale i emocji epopeja górnośląska.
Lysko napisał też dwa szczególne monodramy. Zwykłe osoby snują rodzinne opowieści, ale z wielką, także śląską historią w tle. I tu da się odnaleźć osobiste przeżycia autora. Sztuka „Godajōm mi Helmut” to historia sieroty wojennej z Lędzin, który wspomina swoje życie po utracie ojca zaginionego na froncie. Monolog Helmuta prowadzi widza przez dzieciństwo spędzone u boku dziadka, dorastanie z ojczymem nie-Ślązakiem, pierwszą miłość i dramatyczny finał tej opowieści.
Jednak bardziej znany jest monodram „Mianujōm mie Hanka” (w 2025 r. adaptacja w Teatrze Telewizji TVP). Jest to opowieść o mieszkance Górnego Śląska, która urodziła się w XIX w. we wsi pod Pszczyną. Bohaterka snuje biograficzną opowieść, w której przeplatają się osobiste przeżycia bohaterki oraz wielkie historyczne wydarzenia, które naznaczyły losy pokoleń Ślązaków: dwie wojny światowe, powstania, plebiscyt, Tragedia Górnośląska i rządy komunistów w Polsce. Rolę Hanki brawurowo zagrała Grażyna Bułka, aktorka katowickich teatrów: Śląskiego i Korez.
Alojzy Lysko to nie tylko pisarz i publicysta. Był też samorządowcem i posłem. Jako regionalista był kierownikiem artystycznym Zespołu Regionalnego „Bojszowianie”. Zawodowo pracował jako nauczyciel górnictwa i dyrektor szkoły górniczej przy KKWK „Ziemowit” w Lędzinach (dzisiejszy Powiatowy Zespół Szkół w Lędzinach). Alojzy Lysko jest też związany z Bieruniem. Był m.in. redaktorem kilka tomów „Zeszytów Bieruńskich”. W 2022 r. został Honorowym Obywatelem Bierunia.
(JJ)
